Kod ve ajan · Birleşik Krallık
Builder.ai
Yapay zekâ etiketiyle milyar doların üstünde değerlenen kodsuz uygulama platformu, gelirinin büyük kısmının tahsil edilmemiş fatura ve bir dolarlık depozitolu müşterilerden oluştuğu iddiasıyla bir ayda temerrütten iflasa gitti.
Hüküm: Algı düzeyinde
Güncelleme: 2026-10-06
01
Künye
- Ne yapar
- "Natasha" adlı yapay zekâ ürün yöneticisiyle kodsuz uygulama geliştirme platformu; 2016'da Londra'da Engineer.ai adıyla kuruldu [1]. Ağustos 2019'da Wall Street Journal'ın şirketin kodunun çoğunu yapay zekâ değil insan mühendislerin yazdığını yazdığı Wikipedia'da kaynaklı olarak aktarılıyor [1].
- Kuruluş
- 2016, Londra; kurucu Sachin Dev Duggal [1]. Şubat 2025'te Duggal CEO'luktan ayrıldı, Manpreet Ratia CEO oldu [1].
- Kurucular
- Sachin Dev Duggal (kurucu, "chief wizard" unvanı) [1]
- Fiyat modeli
- Proje bazlı uygulama geliştirme ve bulut hizmeti. Gelir tanımının kendisi bu vakanın konusu.
02
Büyüme zaman çizgisi
2016
Engineer.ai olarak kuruluş, Londra
[1]2019-08
Wall Street Journal: kodun çoğunu insan mühendisler yazıyor (Wikipedia aktarımı)
[1]2023
230 M$ tur; Microsoft ve QIA yatırımcılar arasında
[1]2025-02-27
Duggal CEO'luktan ayrıldı; Manpreet Ratia CEO
[1]2025-05-20
Şirket iflas sürecini açıkladı
"will be entering into insolvency proceedings and will appoint an administrator"
[2]2025-07-31
Bloomberg bulguları: ödenmemiş reseller faturaları ve 1 $'lık depozitolu müşteriler (ikincil veri)
"$142 million booked from resellers who never paid"
[3]
03
Büyüme döngüsü
- 1Yapay zekâ anlatısı: Natasha
- 2Markalı yatırımcılar
- 3Gelire bağlı borç
- 4Beyan edilen gelir
- 5Tahsil edilen gelir
- Sızıntı: fatura edilen ile tahsil edilen arasındaki fark temerrüdü tetikledi
Bu bir büyüme döngüsü değil, kırık bir döngü: anlatı yatırımcıyı, yatırımcı borcu getirdi; beyan edilen gelir tahsil edilene dönüşmeyince borç şirketi bitirdi.
Çizim döngünün biçimini gösterir; her düğüm aşağıdaki listede açıklanır. Kırmızı ok döngüden dışarı sızan değeri işaret eder.
04
Mekanizma
- Kazanım kanalları
- Görünen kanal kurumsal ortaklık ve marka: 2023 turunda Microsoft, Insight, SoftBank ve QIA [1]; Ocak 2024'te Davos sahnesinde "AI unicorn" kurucusu olarak Duggal (ikincil veri) [3]. Büyümenin kanıtı yatırımcı listesiydi, müşteri verisi değil (yorum).
- Döngü
- İddia edilen mekanizma bir büyüme döngüsü değil, gelir tanımının manipülasyonu: Bloomberg'e göre reseller'lara kesilip hiç tahsil edilmeyen 142 M$ fatura, 1 $ kadar düşük depozitoyla "müşteri" sayılan 107 M$, gelirin yüzde 300 şişirilmesi (ikincil veri) [3]. VerSe Innovation ile karşılıklı fatura iddiasını VerSe kurucu ortağı "baseless and false" diye reddetti (ikincil veri) [4]. Mahkeme kararı yok; hepsi iddia.
- Aktivasyon
- Gerçek kullanım verisi yayımlanmadı. 2019'daki WSJ haberinden beri bilinen soru, ürünün yapay zekâ mı insan emeği mi olduğuydu [1].
- Elde tutma kanıtı
- Elde tutma kanıtı yok. Gelirin kendisi tartışmalı olduğu için retention sorusu anlamsız (yorum).
- Fiyatın rolü
- Proje bazlı. Mayıs 2025'te borç veren Viola Credit temerrüt sonrası şirketin nakdinin büyük kısmına el koydu (Mobile World Live) [4]; gelir tahmininin düşürülmesine ilişkin rakamlar yalnız açılamayan ikincil kaynaklarda, bu yüzden burada yayımlanmıyor.
- Dağıtım hamleleri
- Davos, basın ve yatırımcı turları; Microsoft ortaklığı [1][3]. Satış kanalı olarak reseller ağı; sorun tam da bu ağdan "gelir" sayılan faturalarda (ikincil veri) [3].
- Ekip
- 2025 başında yaklaşık 770 çalışan, Nisan'da yaklaşık 270 kişi çıkarıldı (ikincil veri) [2]; Haziran 2025'te iş gücünün yüzde 80'i, yaklaşık 1.000 kişi, işten çıkarıldı [1]. İki kaynak çelişiyor: 770 kişilik kadro ile 1.000 kişilik çıkarma aynı anda doğru olamaz; iki rakam da kaynaktaki hâliyle verildi, hangisinin doğru olduğu açık soru [1] [2].
05
Reel okuma
Büyüme İddiası Denetimi'nin beş sorusu, bu şirketin kamuya açık beyanına uygulanmış hâli.
- 01
Ne ölçüldü, kim ölçtü?
var
Gelir şirketin kendi beyanıydı; Bloomberg'e göre 142 M$ bayi satışı hiç tahsil edilmedi (ikincil aktarım) [3].
- 02
Algı mı, sonuç mu?
yok
Sonuç gibi sunulan rakam algıydı: tahsil edilmemiş fatura ve depozitolu müşteri.
- 03
İstikrar ya da kalite metriği var mı?
yok
Kalite ya da istikrar metriği hiç yayımlanmadı.
- 04
Karşı olgu ya da cohort var mı?
yok
Karşı olgu yok; yatırımcı listesi kanıt yerine geçti.
- 05
Nominal mi, reel mi?
yok
Nominal bile değil: fatura edilen ile tahsil edilen arasındaki fark vakanın kendisi.
Hüküm
Algı düzeyinde
Algı düzeyinde ve ötesi: iddia edilen gelir şişirme. Metinde "iddia edilen" ve "Bloomberg'e göre" ifadeleri zorunlu; mahkeme kararı yok, Bloomberg ve FT orijinal metinleri açılamadı.
Kendi iddianı aynı beş soruyla sına: Büyüme İddiası Denetimi →
06
Gölge tarafı
- Vakanın tamamı gölge. Alacaklılar arasında Amazon ve Microsoft'un bulunduğu haberleri ikincil kaynaklarda; Quinn Emanuel ve Shibumi Strategy alacaklı listesinde (ikincil veri) [4].
- Borç veren Viola Credit temerrüt sonrası şirketin nakdinin büyük kısmına el koydu: "Viola Credit … seized most of the company's cash" (ikincil veri) [4].
- 2023 gelir düzeltmesi iki ikincil kaynakta farklı: biri 45 M$, diğeri 140 M$; ikisi de "ikincil, çelişkili" diye okunmalı [2][5].
07
Türkiye'deki kurucuya öğrettiği
Bu bölüm yorumdur; kaynak değil, okuma.
- 01
(yorum) Gelir tanımını yaz: fatura edilen, tahsil edilen ve iade edilebilir depozito ayrı satırlardır.
- 02
(yorum) Reseller geliri tahsil edilene kadar gelir değildir; yatırımcı sunumunda "net tahsilat" satırı iste.
- 03
(yorum) "Yapay zekâ" etiketi büyümeyi hızlandırmaz, denetimi geciktirir. 2019'daki uyarı altı yıl görmezden gelindi.
- 04
(yorum) Markalı yatırımcı listesi kanıt değildir. Büyüme İddiası Denetimi'nin beş sorusu yatırımcıya da sorulur.
- 05
(yorum) Borçla büyümede gelir koşulunu oku: kredi, gelir düzeltmesiyle temerrüde düştü ve şirketi bir ayda bitirdi.
Okura soru: bu şirketin logosunu çıkarıp döngüyü kendi ürününe koysan, hangi düğüm boş kalır?
08
Kaynaklar
Numaralar metindeki göndermelerdir. 'Açıldı' kaynağı araştırmacı okudu; 'ikincil' olanlar yayından önce birincil kaynağından doğrulanır.
- [1]Builder.ai (ansiklopedi maddesi, kaynak numaralı)
Wikipedia · erişim 2026-10-05 · açıldı
“used human engineers rather than AI for most of its coding work”
Not: WSJ 2019 aktarımı
- [2]AI unicorn Builder.ai confirms insolvency proceedings
Tech.eu (Cate Lawrence) · 2025-05-20 · açıldı
“will be entering into insolvency proceedings and will appoint an administrator to manage the company's affairs”
- [3]Startup Builder.ai Goes From $1.5 Billion Unicorn to Bankruptcy (Bloomberg metninin yeniden yayımı)
Securities Docket / Bloomberg · 2025-07-31 · açıldı
“The London-based company booked $142 million in sales from resellers that never paid any money and claimed an additional $107 million from customers who made deposits of as little as $1.”
- [4]Builder.ai files for bankruptcy following sales scandal
Mobile World Live (Amiya Johar) · 2025-06-06 · açıldı
“baseless and false”
Not: VerSe kurucu ortağı Umang Bedi
- [5]Builder.ai investigation uncovered 'potentially bogus' sales before collapse
Sifted · 2025-05 · ikincil
Not: metin açılamadı; gelir tahmini düzeltmesi bu habere dayandırılıyor, tutarlar doğrulanamadı
09
Açık sorular
- Viola Credit kredisinin tutarı, hesaptan çekilen ve kalan tutar ile 2024 gelir tahmininin düzeltilmiş değerleri hiçbir açılan kaynakta bulunamadı; metinden çıkarıldı. Bloomberg/FT/Sifted orijinalleri açılmalı.
- Bloomberg ve Financial Times orijinal metinleri; Sifted metni. Yayından önce kanıt denetçisi açmalı.
- 2023 gelir düzeltmesi: 45 M$ mı 140 M$ mı; iki ikincil kaynak çelişiyor.
- Yönetici (Alvarez & Marsal) raporu; ABD Delaware başvurusunun bölümü.
- Microsoft'un 2023 yatırımının tutarı; Wall Street Journal 2019 haberinin kendisi.
- Çalışan sayısı çelişkisi: tech.eu 2025 başı için yaklaşık 770 çalışan, Wikipedia Haziran'da yaklaşık 1.000 kişinin çıkarıldığını yazıyor. Viola Credit kredisinin tarihi (Ekim 2024?) açılan kaynaklarda yok.