Alp SuleimanGrowth Partner

Fiyat mı, Hacim mi? Hesaplayıcısı

Ciro bu dönem arttı ve toplantıda herkes memnun. Sonra biri soruyor: satışı mı büyüttük, yoksa fiyatı mı? İki dönem için ürün başına birim fiyat ve adet girin; ciro farkını fiyat, hacim ve karma etkisine ayıralım.

Araç 15 / 15

Fiyat mı, Hacim mi? Hesaplayıcısı

Girdiler

Dönemler ve ürünler

Para birimi

Ürün ya da segment sayısı

Dönem 1 karşılaştırma tabanıdır, dönem 2 sonraki dönem. Fiyatı KDV hariç ve aynı birimde girin. Açılıştaki rakamlar örnektir; kendi rakamlarınızı girin.

Ürün A
₺
₺
Ürün B
₺
₺
Ürün C
₺
₺

Yeni ürün: dönem 1 adedine 0 yazın. Bırakılan ürün: dönem 2 adedine 0 yazın. Dönem 1'de hiç satış yoksa ayrıştırma yapılamaz.

Sonuç

Ciro farkı: +₺30.000

Ciro farkı

+₺30.000

₺300.000 → ₺330.000 (+%10).

Büyümenin en büyük kalemi fiyat etkisi

Ciro ₺300.000 → ₺330.000 (+%10). Fiyat etkisi +₺15.000, hacim etkisi +₺8.571, karma etkisi +₺6.429. Fiyat artışı enflasyonu da içerebilir; reel büyüme için ciroyu ayrıca enflasyondan arındırın.

Fiyat etkisi

+₺15.000

Dönem-1 cirosuna oranı: +%5

Hacim etkisi

+₺8.571

Dönem-1 cirosuna oranı: +%2,9

Karma etkisi

+₺6.429

Dönem-1 cirosuna oranı: +%2,1

Farkın bileşenleri

  • Fiyat etkisi+₺15.000
  • Hacim etkisi+₺8.571
  • Karma etkisi+₺6.429

Ürün bazında ciro

Ürün bazında ciro
ÜrünDönem 1Dönem 2Fark
Ürün A₺100.000₺99.000-₺1.000
Ürün B₺100.000₺126.000+₺26.000
Ürün C₺100.000₺105.000+₺5.000
Toplam₺300.000₺330.000+₺30.000

Ortalama birim fiyat ₺85,71 → ₺91,67; toplam adet 3.500 → 3.600.

Sonucu paylaş

Sonuçlar girdiğiniz değerlere dayanan bir tahmindir; yatırım ya da finansal tavsiye değildir. Hesap tarayıcınızda yapılır; rakamlarınızı göndermek için ayrı bir istek yapılmaz. Değerler adres çubuğundaki bağlantıya yazılır.

Formül

  • Ciro farkı

    Σ (fiyat₂ × adet₂) − Σ (fiyat₁ × adet₁)

    Σ ürünler üzerinden toplamdır; 1 ilk dönemi, 2 ikinci dönemi gösterir.

  • 1. Hacim etkisi

    (Toplam adet₂ − Toplam adet₁) × Dönem-1 ortalama fiyatı

    Dönem-1 ortalama fiyatı = Dönem-1 cirosu ÷ Dönem-1 toplam adedi.

  • 2. Karma etkisi

    Σ (adet₂ × fiyat₁) − Toplam adet₂ × Dönem-1 ortalama fiyatı

    Adetlerin ürünler arasındaki payı değiştiğinde oluşur; dönem-1 fiyatlarıyla ölçülür. Tek ürünle sıfırdır.

  • 3. Fiyat etkisi

    Σ adet₂ × (fiyat₂ − fiyat₁)

    Aynı adetler için fiyat farkı; dönem-2 adetleriyle ölçülür.

  • Kontrol

    Hacim + Karma + Fiyat = Ciro farkı

    Üç etki toplamı farka tam eşittir.

Sonucu nasıl okumalı?

Bu araçta kullanılan ayrıştırma şöyle çalışır: önce toplam adet değişimi dönem-1 ortalama fiyatıyla çarpılır (hacim), sonra adetlerin ürünler arasındaki yeniden dağılımı dönem-1 fiyatlarıyla ölçülür (karma), en sonda aynı adetler üzerindeki fiyat farkı hesaplanır (fiyat). Üç etkinin toplamı ciro farkına tam eşittir. Ayrıştırma sıraya bağlıdır: sırayı değiştirirseniz toplam aynı kalır, ama etkiler arasındaki dağılım değişir.

Bu sırada fiyat etkisi dönem-2 adetleriyle ölçülür. Fiyatın ve adedin birlikte değişmesinden doğan çarpraz pay da fiyata yazılır. Fiyat etkisini dönem-1 adetleriyle ölçen bir sıra bu payı hacme ve karmaya bırakır. İki yol da kullanılabilir; toplantıda hangisini kullandığınızı söyleyin.

Karma etkisi, adetlerin payı ürünler arasında kayınca ortaya çıkar. Ucuz ürün yerine pahalı ürün daha çok satılırsa, toplam adet ve hiçbir fiyat değişmeden ciro artar. Karma sıfıra yakınsa adetlerin payı ya çok az kaymıştır ya da kayma ortalama fiyatı değiştirmemiştir. Tek ürün girdiğinizde karma her zaman sıfırdır.

Yeni bir ürünü girmek için dönem-1 adedine 0 yazın. O ürünün dönem-1 fiyatı gözlenmediğinden araç dönem-2 fiyatını kullanır; ürünün cirosu fiyat etkisine değil hacme ve karmaya yazılır. Dönem içinde bıraktığınız ürün için dönem-2 adedi 0 olur.

Rakamlar nominaldir; enflasyon düzeltmesi yapılmaz. Yüksek enflasyonlu bir ekonomide fiyat etkisinin önemli bir kısmı yalnızca fiyatların genel seviyesindeki artış olabilir. Cironuzun enflasyondan arındırılmış büyümesini görmek için Reel Büyüme Hesaplayıcısı ve Reel Büyüme rehberi bu sayfanın yanında duruyor. Ayrıştırma ayrıca nedeni söylemez: fiyat artışından sonra adedin düşmesi bir bedel olabilir, ama bunu müşteri ve kayıp verisiyle ayrıca incelemeniz gerekir.

Sık sorulan sorular

Fiyat, hacim ve karma etkisi nedir?

Ciro farkının üç parçasıdır. Hacim etkisi toplam satış adedindeki değişimin, fiyat etkisi birim fiyatlardaki değişimin, karma etkisi ise adetlerin ürünler arasındaki payı değiştiğinde oluşan farkın cirodaki karşılığıdır. Bu araçta üçünün toplamı ciro farkına tam eşittir.

Karma etkisi neden negatif çıkar?

Satışın payı düşük fiyatlı ürünlere kaydığında. Toplam adet aynı kalsa ve hiçbir fiyat değişmese bile, ortalama birim fiyat düştüğü için ciro azalır. Örneğin pahalı ürünün adedi düşerken ucuz ürünün adedi artıyorsa karma negatif olur.

Başka bir sırayla hesaplasam sonuç değişir mi?

Üç etkinin toplamı aynı kalır, ama aralarındaki dağılım değişir. Örneğin fiyat etkisini dönem-1 adetleriyle ölçerseniz fiyat ve hacim arasındaki çarpraz pay başka bir kaleme gider. Bu araç yukarıdaki sırayı kullanır ve formülleri sayfada açıkça gösterir; karşılaştırma yaparken aynı sırayı kullanın.

Yeni çıkan ya da bırakılan ürünü nasıl girerim?

Yeni ürün için dönem-1 adedine 0, bırakılan ürün için dönem-2 adedine 0 yazın. Yeni ürünün dönem-1 fiyatı gözlenmediğinden araç dönem-2 fiyatını kullanır; böylece o ürünün cirosu fiyat etkisine değil, hacme ve karmaya yazılır.

Fiyat etkisinin ne kadarı enflasyon?

Bu araç bunu ayırmaz; girdiğiniz fiyatlar nominaldir. Fiyat etkisi pozitifse bir kısmı genel fiyat artışını yansıtıyor olabilir. Enflasyondan arındırılmış büyüme için Reel Büyüme Hesaplayıcısını kullanın.

Rakamların arkasındaki hikâyeyi birlikte okuyalım.

Hangi metriğin büyümenizi gerçekten sınırladığını ve ilk hangi kaldıraçla başlayacağınızı birlikte netleştirelim.

↑ Tüm hesaplayıcılar