Alp SuleimanGrowth Partner

Bilgi Merkezi

Sitenin tüm soru ve tanımları, tek sayfada.

Bu sayfa alpsuleyman.com'da yayımlanan sık sorulan soruları, kavram tanımlarını, rehberleri, kıyasları, araçları ve vakaları soru-cevap ve tanım olarak bir araya getirir. Her cevabın kaynağı ilgili sayfadadır; ayrıntı ve rakamların dayanağı orada durur.

Makine okunur sürüm:/llms.txt/llms-full.txt

163 soru

Sık sorulan sorular

Sitedeki tüm sık sorulan sorular, sayfa başlığına göre gruplu. Aynı soru birden çok sayfada geçiyorsa tek soru altında, her sayfanın cevabı ve kaynağıyla verilir.

Growth Partnership8

Sayfayı aç →

Bir ajanstan farkı ne?

Ajanslar genellikle kampanya ya da kanal yürütür. Growth Partnership ise büyüme sisteminin kendisiyle ilgilenir: odak, strateji, gelir hunisi, deneyler ve sahiplik yapısı. Uygulamada ekibinizle, gerekirse çalıştığınız ajanslarla birlikte ilerleriz.

Kaynak: Growth Partnership

Fractional CMO ya da büyüme danışmanından farkı ne?

Danışman çoğu zaman stratejiyi sunup gider; fractional CMO ise ağırlıklı olarak pazarlama fonksiyonunu yönetir. Growth Partnership pazarlamayla sınırlı kalmaz: ürünü, fiyatlandırmayı, satışı ve organizasyonu tek bir büyüme sistemi olarak ele alır ve bu sistemi ekibinize devretmeyi hedefler.

Kaynak: Growth Partnership

Aynı anda kaç şirketle çalışıyorsunuz?

Aynı anda en fazla üç şirketle. Her ortaklıkta strateji, uygulama ve karar süreçlerine gerçekten dahil olabilmek için kapasiteyi bilinçli olarak sınırlı tutuyorum.

Kaynak: Growth Partnership

Ortaklık nasıl başlıyor?

Partner Formu ile. Mesajınızı okuyorum; birlikte iyi bir iş çıkarabileceğimizi düşünürsem size dönüyorum. İlk görüşme keşif amaçlıdır, iki taraf da uyumu değerlendirir. Uyum varsa teşhisle başlarız.

Kaynak: Growth Partnership

Hangi şirketler için uygun?

Sektörden çok duruma bakıyorum: büyümesi tıkanmış ama nedeni net olmayan, kalıcı bir sistem kurmaya hazır şirketler. Şirketin hangi evrede olduğu, odağın ve stratejinin nasıl seçileceğini belirler.

Kaynak: Growth Partnership

Uzaktan mı, yerinde mi çalışıyorsunuz?

Çalışma düzenini ekibinizin ritmine göre birlikte belirliyoruz. Önemli olan yer değil; haftalık growth review gibi düzenli, sahibi belli ritüellerin aksamadan işlemesi.

Kaynak: Growth Partnership

Ekibimizden ne bekleniyor?

Karar alabilen bir yönetici, büyümenin içeride bir sahibi ve verilere erişim. Bir de işe yaramayanı bırakmaya açıklık. Sistem sonunda ekibinizde kalacağı için ekibin en baştan sürece dahil olması gerekir.

Kaynak: Growth Partnership

Sonuçları ne zaman görürüz?

Teşhis ilk 4–8 haftada tamamlanır ve 90 günlük odak netleşir. Kalıcı sonuç ise sistem oturdukça gelir. Bu iş hızlı bir çözüm değil, temel atma işidir.

Kaynak: Growth Partnership

Büyüme Yaklaşımları5

Sayfayı aç →

Growth hacking nedir?

Hızlı, düşük maliyetli deneylerle büyümeyi tetikleyen kaldıracı bulmaya çalışan yaklaşım. Deneyin hızına ve öğrenmeye odaklanır. En çok, ne işe yarayacağının henüz bilinmediği erken evrede değer üretir.

Kaynak: Büyüme Yaklaşımları

Growth marketing nedir?

Kanalları, mesajı ve bütçeyi ölçerek sürekli iyileştiren pazarlama pratiği. Tek seferlik bir deney değil, sürdürülen bir ritimdir ve ağırlıklı olarak edinme, dönüşüm ve tutundurma metriklerine bakar.

Kaynak: Büyüme Yaklaşımları

Growth hacking ile growth marketing aynı şey mi?

Aynı şey değil, ama iç içe geçiyorlar. Growth hacking keşfetmeye, growth marketing ise bulunanı verimli ve sürdürülebilir biçimde işletmeye daha yakın. Pek çok ekip ikisini aynı anda, farklı evrelerde yapar.

Kaynak: Büyüme Yaklaşımları

Büyüme danışmanlığı ile Growth Partnership arasındaki fark ne?

Danışman çoğu zaman stratejiyi ya da denetimi teslim eder ve uygulama sizde kalır. Growth Partnership strateji, uygulama ve karar süreçlerine dahil olur, büyüme sistemini ekiple birlikte kurar ve sonunda devreder. Hedef, sistemin ekibinizde kalmasıdır.

Kaynak: Büyüme Yaklaşımları

Küçük bir şirket için hangisi doğru?

Evreye bağlı. Ürün-pazar uyumu henüz yoksa hızlı deneyler, çalışan bir kanal varsa kanal verimi, tıkanma sistem düzeyindeyse ortaklık daha mantıklı. Şirketin büyüklüğü tek başına belirleyici değil; sorunun nerede olduğu belirleyici.

Kaynak: Büyüme Yaklaşımları

Nominal Büyüme Yanılsaması5

Sayfayı aç →

Nominal büyüme ile reel büyüme arasındaki fark nedir?

Nominal büyüme ciro rakamının değişimidir. Reel büyüme, bu değişimden fiyat artışının etkisi çıkarıldıktan sonra kalan kısımdır ve şirketin satın alma gücü olarak gerçekten ne kadar büyüdüğünü gösterir.

Kaynak: Nominal Büyüme Yanılsaması

Reel büyüme nasıl hesaplanır?

(1 + nominal büyüme) ÷ (1 + enflasyon) − 1. Örneğin ciro %40, fiyatlar %45 arttıysa reel büyüme yaklaşık −%3,4'tür: ciro büyümüş, şirket küçülmüştür.

Kaynak: Nominal Büyüme Yanılsaması

Nominal büyüme çarpanı, aynı dönemin birikimli enflasyon çarpanına bölünür. Örneğin ciro 4 yılda 5,2 katına çıktıysa ve fiyatlar bu sürede yaklaşık 5,67 katına çıktıysa reel büyüme 5,2 ÷ 5,67 − 1 ≈ −%8 olur. Yani TL olarak %420 büyüyen şirket, satın alma gücü olarak küçülmüştür.

Kaynak: Reel Büyüme Hesaplayıcısı

Hangi enflasyon oranını kullanmalıyım?

Yıllık ciroyu yıllık ciroyla kıyaslıyorsanız TÜFE'nin yıllık ortalama değişimi en uygun ölçüdür. Maliyet yapınız genel enflasyondan belirgin biçimde farklıysa kendi maliyet endeksinizle de hesaplayın ve hangisini kullandığınızı belirtin.

Kaynak: Nominal Büyüme Yanılsaması

TMS 29 bu sorunu çözmüyor mu?

TMS 29 finansal tabloları raporlama dönemi sonundaki satın alma gücüne göre düzeltir; raporlama için önemli bir adım. Ama büyüme kararları çoğu zaman aylık panolarda, satış hedeflerinde ve yönetim sunumlarındaki nominal rakamlarla alınır. Yanılsama orada yaşar.

Kaynak: Nominal Büyüme Yanılsaması

Dolar bazında büyüme yeterli değil mi?

Dolar bazlı büyüme ithal girdi, döviz borcu ya da yurt dışı rakiplerle kıyas için anlamlıdır. Ama kur, iç pazardaki fiyat artışıyla aynı hızda hareket etmeyebilir. TL reel büyümeyle birlikte okunmalıdır.

Kaynak: Nominal Büyüme Yanılsaması

Değer Borcu4

Sayfayı aç →

Değer borcu nedir?

Büyürken kullanıcıya verdiğiniz değer sözü ile gerçekte teslim ettiğiniz değer arasında biriken farktır. Faizi sessizce churn olarak ödenir.

Kaynak: Değer Borcu

Değer borcu ile teknik borç arasındaki fark nedir?

İkisi de hızlı gitmek için alınır ve faiz işletir. Teknik borcu mühendisler görür ve konuşur. Değer borcu ise büyüme grafiğinin içinde kaybolduğu için çoğu zaman kimse tarafından izlenmez.

Kaynak: Değer Borcu

Borç almak her zaman yanlış mı?

Hayır. Bir pazarı kapmak ya da bir finansman turunu yetiştirmek için kısa yol seçmek akıllıca olabilir. Sorun aldığınızı bilmemek, kaydetmemek ve hiç ödememek.

Kaynak: Değer Borcu

Değer borcunu nasıl ölçerim?

Tek bir sayısı yok. Yeni kohortların retention'ı, ilk değere kadar geçen süre, destek taleplerinin türü ve yenilemedeki indirim ihtiyacı birlikte okunur. Yukarıdaki kontrol bu bakışı kaba bir okumaya çevirir.

Kaynak: Değer Borcu

Yapay Zekâ Çağında Büyüme4

Sayfayı aç →

“AI tourist” kimdir?

a16z'nin kullandığı terim: bir yapay zekâ ürününe kayıt olan, birkaç ay deneyen ve sonra ayrılan kullanıcı. a16z, bunların yüzünden erken retention eğrilerinin uzun vadeli elde tutmanın o kadar belirleyici bir göstergesi olmadığını yazıyor ve retention ile CAC'ı M0 yerine M3'ten ölçmeyi öneriyor.

Kaynak: Yapay Zekâ Çağında Büyüme

Çıkarım maliyeti düşüyorsa birim ekonomisi neden hâlâ sorun?

a16z, eşdeğer performanstaki bir LLM'in maliyetinin her yıl yaklaşık 10 kat düştüğünü söylüyor, ama metodolojinin “kusursuzdan uzak” olduğunu ve hızın yavaşlayabileceğini de ekliyor. Ethan Ding ise talebin en yeni modele kaydığını, bu yüzden abonelik marjının düzelmediğini savunuyor.

Kaynak: Yapay Zekâ Çağında Büyüme

Yıllık plan retention sorununu çözer mi?

Rakamda gizler, sorunu çözmez. Poyar yıllık planlarda NRR'ın aylıktan 10-20 puan yüksek olduğunu not ediyor; a16z yıllık sözleşmelerde yüksek retention'ın yanlış güven verebileceğini, kullanım ve benimsemeye bakılmasını öneriyor.

Kaynak: Yapay Zekâ Çağında Büyüme

ARR'yi neden deneysel ve ciddi harcama diye ayırmak gerekir?

Poyar'ın verisinde düşük fiyat bandındaki ürünlerin elde tutması belirgin biçimde zayıf; kendisi de deneysel harcama ile ciddi harcamanın ayrılmasını öneriyor. Bu rehberin yöntem bölümü bunu kendi fiyat yapına uyarlamayı hipotez olarak öneriyor.

Kaynak: Yapay Zekâ Çağında Büyüme

Cohort Analizi5

Sayfayı aç →

Cohort ile segment arasındaki fark nedir?

Cohort kullanıcıları ortak bir başlangıca göre (genellikle kayıt dönemi) gruplar ve zaman içinde izler. Segment kullanıcıları bir özelliğe göre (kanal, plan, cihaz) gruplar. İkisi birleşir: her kanal için ayrı bir cohort matrisi çıkarmak, segment bazlı düşük retention'ı gösterebilecek tek yoldur.

Kaynak: Cohort Analizi

Kaç cohort yeterli?

Sihirli bir sayı yok. Cohort'lar arası farkı görmek için en az birkaç cohort lazım, ama cohort başına kullanıcı sayısı daha belirleyici: Amplitude küçük cohort'lardan sonuç çıkarmaya karşı uyarır. Cohort'lar küçükse dönemi genişlet; haftalık yerine aylık cohort kur.

Kaynak: Cohort Analizi

Haftalık mı, aylık mı cohort kurmalıyım?

Ürünün kullanım ritmine bak. Günlük kullanılan bir üründe haftalık cohort, aylık faturalanan bir abonelikte aylık cohort doğal olur. Dönem kısaldıkça cohort başına kullanıcı azalır; ikisi arasında bir denge kurman gerekir.

Kaynak: Cohort Analizi

“Aktif kullanıcı”yı nasıl tanımlamalıyım?

Kullanıcının değer aldığı çekirdek eylemi sayan bir tanımla başla; giriş yapmak tek başına genellikle yetersiz kalır. Aracın “o gün” (On) ile “o gün ve sonrası” (On or After) arasındaki seçimini de bil: Amplitude ve Mixpanel bu iki sayımı ayrı adlandırır ve farklı sonuç verirler.

Kaynak: Cohort Analizi

Cohort analizi bir iyileştirmenin işe yaradığını kanıtlar mı?

Tek başına kanıtlamaz. Amplitude'un belirttiği gibi cohort analizi ilişkileri gösterir, nedenleri değil. Bir iyileştirmenin etkisini görmek için kullanıcıları rastgele ikiye bölüp iki grubun cohort eğrisini karşılaştır.

Kaynak: Cohort Analizi

Birim Ekonomisi Rehberi5

Sayfayı aç →

Birim ekonomisi nedir?

Bir müşteriyi kazanmanın ve elde tutmanın maliyetini, o müşterinin ömrü boyunca getirdiği brüt kârla karşılaştıran analiz. Temel ölçüleri ARPU, brüt marj, CAC, LTV, LTV:CAC ve CAC geri ödeme süresidir.

Kaynak: Birim Ekonomisi Rehberi

İyi bir LTV:CAC oranı nedir?

Yaygın bir pratik kural yaklaşık 3 ve üzeridir. Bu bir yasa değil: marjı yüksek, kaybı düşük ve nakdi bol bir şirket daha düşük oranla rahat edebilir; nakdi dar bir şirket için 3 bile yetmeyebilir.

Kaynak: Birim Ekonomisi Rehberi

CAC geri ödeme süresi kaç ay olmalı?

Sık duyulan pratik kural 12 ayın altıdır, ama bu da şirketin nakit durumuna bağlıdır. Süre uzadıkça büyüme için daha çok sermayeye ihtiyaç duyarsınız.

Kaynak: Birim Ekonomisi Rehberi

Kesin bir sayı yok; satış modeline bağlı. Mantıksal sınır şu: ortalama müşteri ömründen kısa olmalı. Bessemer KOBİ'ye satanlar için 12 ayın, orta ölçek için 18 ayın, kurumsal için 24 ayın altını hedef olarak gösteriyor.

Kaynak: Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

LTV'yi nasıl hesaplarım?

Basit biçimiyle: ARPU × brüt marj ÷ kayıp oranı (aynı dönem için). Aylık ARPU ile aylık kayıp oranını kullanın. Yeni ürünlerde kayıp oranı oturmadığı için sonucu tahmin olarak okuyun.

Kaynak: Birim Ekonomisi Rehberi

Enflasyon birim ekonomisini nasıl etkiler?

Gelir ve maliyetler farklı hızda artar. LTV'yi bugünün, CAC'yi geçmişin fiyatlarıyla hesaplarsanız oran gerçekte olduğundan iyi ya da kötü görünür. İki tarafı da aynı fiyat düzeyine getirmek gerekir.

Kaynak: Birim Ekonomisi Rehberi

Büyüme Vakaları4

Sayfayı aç →

Rakamlar neden hep 'şirket beyanı' diye şerhli?

Çünkü öyle. Halka açık olmayan bir şirketin yıllıklandırılmış geliri denetlenmiş bir sayı değildir; kurucunun ya da yatırımcının açıklamasıdır. Arşiv bunu saklamaz, yanına yazar. Beyanın kendisi de bir veridir: ne zaman, hangi tanımla, hangi bağlamda söylendiği öğretir.

Kaynak: Büyüme Vakaları

Uyarıcı vakalar neden arşivde?

Çünkü bir dalganın gelir getirip şirket getirmediğini en iyi sönmüş bir dalga gösterir. Aynı döngü biçimi hem yükselen hem düşen vakalarda görülür; farkı ikinci kullanım nedeni, marj ve güven belirler. Yalnız kazananları okumak hayatta kalma yanlılığıdır.

Kaynak: Büyüme Vakaları

Bu vakalar Türkiye'deki bir ürün için ne kadar geçerli?

Mekanizma geçerli, ölçek değil. Viral çıktı, creator programı ya da lansman ritmi düşük trafikte de çalışır; ama dolar maliyetli model ve TL gelirli müşteri marjı farklı kurar. Her vakanın 'öğrettiği' bölümü bu çeviriyi yapar ve yorum olduğunu söyler.

Kaynak: Büyüme Vakaları

Vaka sayfası neden şirketi övmüyor ya da yermiyor?

Amaç karne vermek değil, mekanizmayı okunur kılmak. Hüküm şirket hakkında değil, kamuya açık kanıtın gücü hakkındadır. 'Algı düzeyinde' demek şirket kötü demek değildir; dışarıdan bakanın elinde sonuç verisi yok demektir.

Kaynak: Büyüme Vakaları

Metrik Ağacı5

Sayfayı aç →

North Star metrik ile KPI arasındaki fark nedir?

KPI'lar bir ekibin ya da sürecin sağlığını izleyen çok sayıda göstergedir. North Star ise tüm şirketin ortak yönünü belirleyen tek metriktir; KPI'lar genellikle metrik ağacının girdi ve kaldıraç katmanlarında yer alır.

Kaynak: Metrik Ağacı

Bir şirketin birden fazla North Star metriği olabilir mi?

Tek bir North Star önerilir; amaç herkesin aynı sayıya bakmasıdır. Çok farklı müşteri gruplarına hizmet veren şirketlerde iş birimi bazında ayrı ağaçlar kurulabilir, ancak her ağacın tepesinde yine tek bir metrik olmalıdır.

Kaynak: Metrik Ağacı

Girdi metriği ile kaldıraç arasındaki fark nedir?

Girdi metrikleri North Star'ı doğrudan oluşturan büyüklüklerdir; örneğin yeni, kalan ve geri dönen kullanıcılar. Kaldıraçlar ise bu girdileri değiştirmek için ekiplerin üzerinde çalıştığı daha somut ve haftalık izlenebilir ölçülerdir.

Kaynak: Metrik Ağacı

Bu araçtaki şablonları olduğu gibi kullanabilir miyim?

Şablonlar bir başlangıç noktasıdır. İş modelinize göre adları, tanımları ve ilişkileri düzenleyin; özellikle 'temel değer eylemi'nin sizin üründe ne anlama geldiğini netleştirmeden metriği ölçmeye başlamayın.

Kaynak: Metrik Ağacı

Metrik ağacını ne sıklıkla güncellemeliyim?

Kaldıraçları haftalık, girdi metriklerini aylık izlemek yaygın bir düzendir. Ağacın yapısını ise çeyrek planlamalarında ya da iş modelinde önemli bir değişiklik olduğunda gözden geçirmek yeterlidir.

Kaynak: Metrik Ağacı

Yatırıma Hazırlık5

Sayfayı aç →

Bu kontrol bir yatırımcının kararını öngörür mü?

Hayır. Yatırımcı kararı ekip, pazar, zamanlama ve ilişki gibi pek çok şeye bağlıdır. Bu kontrol yalnızca büyüme ve metrik tarafında hazırlığınızı gösteren bir öz değerlendirmedir.

Kaynak: Yatırıma Hazırlık

Verilerim bir yere gönderiliyor mu?

Hesaplama tarayıcınızda çalışır, cevaplarınızı göndermek için ayrı bir istek yapılmaz. Ancak seçimleriniz adres çubuğundaki bağlantıya yazılır; bağlantıyı paylaştığınız kişi aynı sonucu görür. Bağlantıyı kimle paylaştığınıza dikkat edin.

Kaynak: Yatırıma Hazırlık

LTV/CAC 3 ve 12-18 ay geri ödeme kesin kural mı?

Hayır. Bunlar sektörde yaygın kullanılan pratik kurallardır. Kurumsal satışta daha uzun, düşük fiyatlı ürünlerde daha kısa süreler normal olabilir. Önemli olan sizin için anlamlı bir eşiği bilmek ve bunu tutarlı ölçmektir.

Kaynak: Yatırıma Hazırlık

Reel büyüme neden bir hazırlık sorusu?

Yüksek enflasyonlu ortamda nominal büyüme, fiyat artışının gölgesinde kalabilir. Yatırımcı bunu ayırmanızı bekler; ayrıştırmamış olmak güveni zedeleyebilir. Ayrıntı için Nominal Büyüme Yanılsaması sayfasına bakın.

Kaynak: Yatırıma Hazırlık

Puanım düşük çıktı, ne yapmalıyım?

Sonuç sayfasındaki en zayıf üç alandan başlayın. Çoğu zaman bir ya da iki boşluğu kapatmak, genel tabloyu belirgin biçimde değiştirir. Hazır olduğunuzda kontrolü yeniden yapın.

Kaynak: Yatırıma Hazırlık

Fiyat Modeli Seçici5

Sayfayı aç →

Sonuç bazlı fiyat neden herkes için doğru değil?

Çünkü çıkarım maliyeti ve başarısız deneme satıcıda kalır. Bessemer üç koşul sayıyor: performansa güven, maliyet sapmasını taşıyabilmek ve net, ölçülebilir bir sonuç. Poyar ise birçok kurumsal müşterinin hâlâ öngörülebilirlik istediğini not ediyor. Araç bu yüzden sonuç bazlıyı yalnızca üç koşul birlikte doğruysa öneriyor.

Kaynak: Fiyat Modeli Seçici

Hibrit model neden bu kadar yaygın?

Poyar'ın 2026 anketinde (230+ yazılım şirketi, Nisan–Mayıs 2026, öz-bildirim) en yaygın model hibritti (hibrit = iki ya da daha fazla modelin birleşimi): %37; 12 ay önce %25. ICONIQ'nun Temmuz 2026 raporunda (~300 yazılım şirketi yöneticisiyle Q4 2025 ve Q2 2026 anketleri, öz-bildirim) tüketim bazlı fiyat altı ayda %35'ten %42'ye, sonuç bazlı %18'den %23'e çıktı; şirketler ortalama 1,7 model harmanlıyor. Bunlar anket sonuçları; senin için doğru olduğunu göstermez.

Kaynak: Fiyat Modeli Seçici

Koltuk bazlı fiyat bitti mi?

Poyar'ın ifadesiyle koltuklar mutlaka ölmüyor ama eskisinden daha az etkili. Değerin kullanıcı sayısıyla ölçeklendiği ürünlerde koltuk hâlâ anlamlı olabilir. Otomasyon arttıkça müşteri daha az koltuğa ihtiyaç duyar ve gelirin ürünün başarısıyla birlikte düşme riski doğar.

Kaynak: Fiyat Modeli Seçici

Birden çok modeli aynı anda sunabilir miyim?

Poyar'ın 2026 anketinde şirketlerin %29'u müşteriye birden çok model arasında seçim yaptırıyor (230+ şirket, öz-bildirim). Bu seçenek müşteriye esneklik verir ama fiyat sayfasını ve faturalamayı karmaşıklaştırır. Önce tek bir modelle başlayıp kullanım verisi geldikten sonra ikinci bir seçenek eklemek daha sağlıklı bir sıra (pratik kural).

Kaynak: Fiyat Modeli Seçici

Token bazlı fiyat neden herkese uymuyor?

Bessemer'in ifadesiyle: Tokens work for technical buyers but confuse everyone else. Token, müşterinin işiyle değil, senin maliyetinle ilişkili bir birimdir. Teknik olmayan alıcı için değere daha yakın bir birim (çözülen talep, hazırlanan dosya) ya da paket içinde dahil kullanım daha anlaşılırdır.

Kaynak: Fiyat Modeli Seçici

Büyüme İddiası Denetimi4

Sayfayı aç →

Araç bir rakam ya da puan veriyor mu?

Hayır. Rakamı tahmin etmez, düzeltmez, bir kıyasla karşılaştırmaz. Yalnız iddianın hangi soruları cevaplayarak geldiğini gösterir; düzeltilmiş rakamı senin ölçümün üretir.

Kaynak: Büyüme İddiası Denetimi

Neden algı ölçümü tek başına okumayı belirliyor?

Diğer dört soru bir ölçümü arındırır. Ölçüm bir anket cevabıysa arındırılacak süre ya da sonuç yoktur. Algı değerlidir ama bir sonuç metriğinin yerine geçmez.

Kaynak: Büyüme İddiası Denetimi

Kontrol grubu kuramıyorsak?

Aynı yaştaki eski cohort'larla kıyasla ya da aracı aşamalı aç; sırası henüz gelmeyen ekip ya da segment geçici bir karşılaştırma olur. Hiçbiri mümkün değilse bunu rakamın yanına yaz.

Kaynak: Büyüme İddiası Denetimi

Cevaplarım nerede tutuluyor?

Kayıt yok; okuma tarayıcında yapılır, cevaplarını göndermek için ayrı bir istek yapılmaz. Paylaşılabilsin diye cevaplar bağlantıya kısa bir kod olarak yazılır; bağlantıyı paylaşırsan açan kişi de görür. İddia cümlesi bağlantıya yazılmaz.

Kaynak: Büyüme İddiası Denetimi

Deney Kapasitesi6

Sayfayı aç →

Yapay zekâ ile haftada on varyant çıkarabiliyoruz. Bu aracın söylediği neden değişmiyor?

Çünkü örneklem, varyantı kimin yazdığına bağlı değil. Formülde yapay zekâ yok: trafik, baz oran ve görmek istediğin etki var. Kurmak bedavalaştı, bilmek bedavalaşmadı. Varyant sayısını artırmak trafiği böler; deney başına güç düşer.

Kaynak: Deney Kapasitesi

Paralel deney yapıyoruz; yılda sayı neden art arda hesaplanıyor?

Katmanlı altyapıda birden çok deney aynı trafiği paylaşabilir, ama her deney kendi örneklemini yine aynı trafikten bekler. Darboğaz 'kaç deney aynı anda' değil, 'her deney kaç hafta ve hangi etki büyüklüğünde'. Aynı sayfada ya da akışta çakışan deneylerde ise etkileşim riski ayrıca vardır.

Kaynak: Deney Kapasitesi

Sonuç 'bu trafikte görülmez' diyor. Ne yapmalıyım?

Üç yol: daha büyük bir değişiklik yapıp daha büyük etki ara; huninin daha yukarısındaki, daha çok kullanıcı gören bir adımı ölç; ya da A/B yerine önce/sonra kıyası, cohort izleme ve holdout gibi daha kaba ama dürüst yöntemlere geç. Küçük iyileştirmeleri ölçmeden, ilkeyle karar vermek de bir yöntemdir; tören niyetine A/B testi değildir.

Kaynak: Deney Kapasitesi

Baz dönüşüm oranım yüzde 0,5 gibi çok düşük. Araç doğru çalışır mı?

Çalışır, ama gerekli örneklem çok büyür; düşük oranlı metriklerde etkiyi görmek orantısız trafik ister. Çoğu zaman doğru cevap, daha yukarıdaki bir ara metriği (örneğin ödeme sayfasına ulaşma) ölçmektir. Bu, Kohavi'nin 'hassas vekil metrik' önerisiyle aynı yöndedir.

Kaynak: Deney Kapasitesi

Kazanan payını neden soruyorsunuz?

Çünkü anlamlı çıkan bir sonucun gerçek olma olasılığı, deneylerinin kaçının gerçekten işe yaradığına bağlıdır. Kohavi'nin aktardığı büyük şirket oranları yüzde 8 ile yüzde 33 arasında. Kendi oranını bilmiyorsan yüzde 10 makul bir başlangıç; iyimser bir tahmin aracı da iyimser yapar.

Kaynak: Deney Kapasitesi

Gelir ya da sepet tutarı gibi bir metrik için kullanabilir miyim?

Bu sürüm dönüşüm gibi ikili bir metrik varsayar; varyansı p(1−p) ile kurar. Sürekli metriklerde varyansı kendi verinden ölçüp aynı formüle koymak gerekir. Varyans azaltma (CUPED gibi) teknikleri de örneklemi düşürür; burada hesaba katılmaz.

Kaynak: Deney Kapasitesi

İyi retention oranı nedir?3

Sayfayı aç →

Retention ile churn aynı şey mi?

Birbirinin tamamlayıcısı. Retention kalanların oranı, churn kaybedilenlerin oranıdır. Yüzde 90 retention, yüzde 10 churn demektir; ancak ikisi de aynı kohort ve aynı tanımla ölçülmelidir.

Kaynak: İyi retention oranı nedir?

Retention'ı hangi sürede ölçmeliyim?

Ürünün doğal kullanım ritmine göre. Lenny'nin kıyası 6. ayı, SaaS Capital bir yıllık kohortu kullanır. Önemli olan tanımı sabit tutup zaman içinde kendi eğrini izlemektir.

Kaynak: İyi retention oranı nedir?

Benim rakamım tablodaki ‘iyi’nin altında. Ne yapmalıyım?

Önce doğru segmente baktığından emin ol. Sonra kayıpların hangi kohort ve kanalda yoğunlaştığını ayır. Kıyas bir teşhis değil, nereye bakacağını söyleyen bir referanstır.

Kaynak: İyi retention oranı nedir?

İyi NRR nedir?3

Sayfayı aç →

NRR %100'ün altındaysa şirket kötü mü?

Her zaman değil. Çok küçük işletmelere satan ürünlerde %100 altı yaygındır; Lenny'nin tablosunda bu segmentte iyi eşik yaklaşık %80'dir. Önemli olan kendi segmentine göre konumun ve yönündür.

Kaynak: İyi NRR nedir?

NRR ile GRR farkı nedir?

GRR yalnızca kayıp ve küçülmeyi sayar, %100'ü aşamaz. NRR upsell, cross-sell ve fiyat artışını ekler. İkisi birlikte hem sızıntıyı hem büyümeyi gösterir.

Kaynak: İyi NRR nedir?

NRR'ı nasıl hesaplarım?

Bir yıl önce müşteri olanların bugünkü aylık gelirini, o günkü toplam aylık gelire böl. Yeni müşteriler pay ve paydaya girmez. Hesaplayıcı bu adımları senin yerine yapar.

Kaynak: İyi NRR nedir?

İyi LTV:CAC oranı nedir?3

Sayfayı aç →

LTV:CAC 3 mü olmalı?

3, bir kılavuz eşiktir; Skok bunları yalnızca kılavuz olarak tanımlar. Sağlıklı işletmeler başlangıçta altında kalabilir. Hedef olarak değil, tartışmaya başlangıç noktası olarak kullan.

Kaynak: İyi LTV:CAC oranı nedir?

Oran çok yüksekse iyi midir?

Kaynak bunu doğrudan yanıtlamıyor; en iyi işletmelerde 7-8 görüldüğünü söylüyor. Yüksek oran güçlü ekonomiyi gösterir, ama büyüme hızına karar verirken CAC geri ödeme süresiyle birlikte okunmalıdır.

Kaynak: İyi LTV:CAC oranı nedir?

LTV'yi ne zaman hesaplamalıyım?

Yeterli sayıda müşterin ve gerçek bir retention geçmişin olduğunda. Birkaç aylık veriyle hesaplanan LTV güvenilir değildir; erken dönemde cohort retention'a bakmak daha sağlam bir yoldur.

Kaynak: İyi LTV:CAC oranı nedir?

İyi CAC geri ödeme süresi nedir?3

Sayfayı aç →

12 ay iyi mi?

Skok'a göre 12 ayı aşan süre karlılığı zayıflatır; Aleph verisinde medyan 16 aydır. Yani 12 ay iyi bir referanstır, ama ACV'n yüksekse 12 ay gerçekçi olmayabilir.

Kaynak: İyi CAC geri ödeme süresi nedir?

Geri ödemeyi gelirle mi kâr marjıyla mı hesaplamalıyım?

Mümkünse brüt marjla. Kaynaklar süreyi farklı tanımlayabilir; kıyas yaparken kullandığın tanımı ve onların tanımını karşılaştır.

Kaynak: İyi CAC geri ödeme süresi nedir?

Büyüyen şirketler neden daha kısa sürede geri alıyor?

Aleph verisinde %50 üstü büyüyenlerin medyanı 10 aydır. Rapor bunu, hızlı büyümenin verimsiz edinimle satın alınmadığı biçiminde yorumluyor; nedensellik iddiası değildir.

Kaynak: İyi CAC geri ödeme süresi nedir?

İyi churn oranı nedir?3

Sayfayı aç →

Aylık churn %1 iyi midir?

Aylık %1, aritmetik olarak yıllık yaklaşık %11,4 kayıp eder; bu, SaaS Capital'in %90 brüt tutma eşiğine yakındır. Ancak segmentine ve gelir mi müşteri mi saydığına bağlıdır.

Kaynak: İyi churn oranı nedir?

Churn sıfır olabilir mi?

Pratikte hayır. Yüksek ACV'li şirketlerde bile medyan brüt tutma %95 civarındadır; kaybı sıfırlamaya değil, anlamlı biçimde azaltmaya odaklan.

Kaynak: İyi churn oranı nedir?

Churn'ü NRR ile mi brüt tutmayla mı izlemeliyim?

İkisiyle birlikte. Brüt tutma kaybı, NRR ise kaybı genişlemeyle birlikte gösterir. Yalnızca NRR'a bakmak zayıf tutmayı gizleyebilir.

Kaynak: İyi churn oranı nedir?

İyi burn multiple kaç olmalı?3

Sayfayı aç →

Burn multiple kaç olmalı?

Sacks'in girişim aşaması için önerdiği ölçekte 1×'in altı olağanüstü, 3×'in üstü kötüdür. Ölçek bir yatırımcının pratik kuralıdır; aşama ilerledikçe çarpanın düşmesi beklenir.

Kaynak: İyi burn multiple kaç olmalı?

Craft Ventures'ın ölçeğine göre 1'in altı olağanüstü, 1–1,5 çok iyi, 1,5–2 iyi, 2–3 şüpheli, 3'ün üstü kötü. Burn multiple, her 1 birim net yeni ARR için kaç birim nakit yaktığınızı gösterir.

Kaynak: Büyüme Check-up

Craft Ventures'ın girişim aşaması için verdiği pratik ölçek şöyle: 1×'in altı olağanüstü, 1–1,5× çok iyi, 1,5–2× iyi, 2–3× şüpheli, 3×'in üstü kötü. Sacks, aşama ilerledikçe beklentinin de yükseldiğini not eder.

Kaynak: Burn Multiple Hesaplayıcısı

Net yeni ARR neden brüt satış değil?

Sacks'e göre churn paydada net edilir ve çarpanı yükseltir. Brüt satışı kullanmak bu kaybı gizler; çarpan olduğundan iyi görünür.

Kaynak: İyi burn multiple kaç olmalı?

Yüksek çarpan her zaman kötü müdür?

Sacks erken yıllarda kabul edilebilir bulur: satış yeni başlamıştır. Ama aşama ilerledikçe düşmüyorsa bunu bir sorun sinyali sayar.

Kaynak: İyi burn multiple kaç olmalı?

Rule of 40: iyi skor kaç?3

Sayfayı aç →

Rule of 40 kaç olmalı?

Feld'in aktardığı kurala göre büyüme oranı ile kârın toplamı yüzde 40 etmeli; üstü ‘harika’. Arkasında ölçülmüş bir sektör ortalaması yoktur, pratik bir kuraldır.

Kaynak: Rule of 40: iyi skor kaç?

Kuralı kim buldu?

Feld, bir kurul toplantısında geç aşama bir yatırımcıdan duyduğunu ve onun firmasının bu çerçeveye ‘40 kuralı’ dediğini yazar. Kendi icadı olarak sunmaz.

Kaynak: Rule of 40: iyi skor kaç?

Hangi kâr ölçüsünü kullanmalıyım?

Feld FAVÖK'ü taban alıp diğer ölçülerle karşılaştırır. Altyapıyı kendin işletiyorsan sonuçlar ayrışır; seçtiğin sayıyı açıkça belirt.

Kaynak: Rule of 40: iyi skor kaç?

İyi brüt marj kaç olmalı?3

Sayfayı aç →

SaaS'ta brüt marj kaç olmalı?

Bessemer'in bulut portföyünde ortalama %65–70, şirketlerin ortadaki yarısı yaklaşık %60–80 bandında. En iyi performans gösterenler ARR bandına göre %75–85+ düzeyinde. Portföy rastgele bir örneklem değildir.

Kaynak: İyi brüt marj kaç olmalı?

AI ürünlerinde brüt marj SaaS ile aynı mı?

Tek bir ‘AI marjı’ yok; kaynaklar ayrı örneklemler. BVP'nin 2025 örnekleminde Shooting Stars %60 ile SaaS emsallerinin biraz altında (BVP SaaS için rakam vermez), Supernovas ~%25. ICONIQ'nun anketinde 2025 için %45, ama yazı bunun hangi segmenti ölçtüğünü tanımlamaz. Bu rakamları Bessemer'in 2021'e kadarki bulut portföyüyle doğrudan karşılaştırma.

Kaynak: İyi brüt marj kaç olmalı?

Düşük brüt marj kötü müdür?

Bessemer'in portföyünde Twilio çoğu dönem ~%50 marjla güçlüydü; BVP Supernovas'ın düşük marjını dağıtım için kârdan vazgeçmeye bağlar. Nedenini yazamıyorsan düşük marj bir sinyaldir (bizim çıkarımımız).

Kaynak: İyi brüt marj kaç olmalı?

Reel Büyüme Hesaplayıcısı4

Sayfayı aç →

Hangi enflasyon oranını kullanmalıyım: yıllık ortalama mı, Aralık/Aralık mı?

Yıllık ciroları karşılaştırıyorsanız yıllık ortalama TÜFE değişimi daha tutarlıdır, çünkü ciro yıl boyunca oluşur. Yıl sonu bakiyelerini (örneğin kasa ya da borç) karşılaştırıyorsanız Aralık/Aralık değişimi daha uygundur. Hesaplayıcıda iki ölçüyü de seçip farkı görebilirsiniz.

Kaynak: Reel Büyüme Hesaplayıcısı

TÜİK enflasyonu yerine kendi oranımı kullanabilir miyim?

Evet. "Kendi oranım" seçeneğiyle her yıla uygulanacak tek bir yıllık oran girebilirsiniz. Maliyet yapınız genel TÜFE'den farklıysa (örneğin ağırlıklı olarak ithal girdi ya da kira) bu, şirketiniz için daha anlamlı bir reel büyüme gösterebilir.

Kaynak: Reel Büyüme Hesaplayıcısı

TL'de büyüyüp dolar bazında küçülmek mümkün mü?

Evet. Kur, enflasyondan hızlı yükseldiği yıllarda TL ciro büyürken dolar karşılığı azalabilir. Tersi de olur: TL reel büyüme negatifken dolar bazında büyüme görülebilir. Hangisinin sizin için önemli olduğu, maliyetlerinizin ve hedeflerinizin hangi para biriminde olduğuna bağlıdır.

Kaynak: Reel Büyüme Hesaplayıcısı

Enflasyon verisi nereden geliyor, ne sıklıkla güncelleniyor?

TÜFE değerleri TÜİK'in açıkladığı, TCMB'nin tablo olarak yayımladığı seriden; dolar kuru TCMB'nin günlük gösterge döviz alış kurlarının yıllık ortalamasından alınır. Hesaplayıcı yalnızca tamamlanmış yılları kullanır; son güncelleme tarihi sonuçların altındaki veri notunda yazar.

Kaynak: Reel Büyüme Hesaplayıcısı

Büyüme Check-up4

Sayfayı aç →

Büyüme sağlığı nasıl ölçülür?

Tek bir rakamla değil. Gelirin ne hızla büyüdüğüne, müşterilerin kalıp kalmadığına, büyümenin kaça mal olduğuna ve bunu finanse edecek nakdin ne kadar sürdüğüne birlikte bakmak gerekir. Bu araç bu dört boyutu aynı ekranda toplar.

Kaynak: Büyüme Check-up

Rule of 40 nedir?

Büyüme oranı ile kâr marjının toplamının %40 veya üzerinde olması gerektiğini söyleyen bir ölçüttür; Bessemer gibi yatırımcıların sık andığı bir referanstır. Hızlı büyüyen şirket zarar edebilir, yavaş büyüyen şirketin ise kârlı olması beklenir.

Kaynak: Büyüme Check-up

Yıllık gelir büyümesi ile kâr marjının toplamının 40 ve üzerinde olması gerektiğini söyleyen bir kuraldır. Bessemer'in ifadesiyle 40'ın üzerindeki şirketler giderek daha değerli kabul edilir. Büyüme ile kârlılık arasındaki dengeyi tek bir sayıyla gösterir.

Kaynak: Rule of 40 Hesaplayıcısı

Kaç aylık nakit ömrü (runway) yeterli?

Evrensel bir sayı yok. Biz 6 ayın altını kritik, 6–12 ayı dikkat bölgesi sayıyoruz; bu bizim çalışma eşiğimiz, piyasa verisi değil. Gerekçesi şu: yatırım turu ya da ciddi bir maliyet düzenlemesi aylar sürer ve bunun için zaman payı gerekir.

Kaynak: Büyüme Check-up

İsteğe bağlı alanları boş bırakırsam sonuç yanlış mı olur?

Hayır. Boş (0) bırakılan alan hesaba katılmaz. Bir boyut için yeterli veri yoksa o satır "Veri eksik" olarak görünür ve en zayıf boyut seçimine girmez.

Kaynak: Büyüme Check-up

Cohort Matrisi Hesaplayıcısı6

Sayfayı aç →

Cohort matrisine hangi veriyi yapıştırmalıyım?

Her satır bir cohort olsun: etiket, cohort büyüklüğü (M0), sonra her dönemde hâlâ aktif olan kullanıcı sayısı. Sekme, noktalı virgül, virgül ya da boşluk kullanabilirsin; Excel'den kopyalamak yeterli. Satırlar farklı uzunlukta olabilir: yeni cohort daha az dönem gösterir. Retention yüzdesi elindeyse değer türünü yüzdeye çevir; M0 yine kişi sayısıdır.

Kaynak: Cohort Matrisi Hesaplayıcısı

Aktif kullanıcı tanımım sonucu nasıl etkiler?

Çok. Tanımı gevşetirsen matris iyileşmiş görünür ama gerçekte bir şey değişmez. Aracı çalıştırmadan önce şu soruyu sor: aktif tanımın, kullanıcının değer aldığı eylemi mi sayıyor, yoksa yalnızca uygulamayı açtığını mı?

Kaynak: Cohort Matrisi Hesaplayıcısı

Düzleşme noktası ne anlama gelir?

Üst üste iki dönemde koşullu retention'ın eşiğe (varsayılan %95) eşit ya da eşiğin üzerinde kalması demektir: o pencerede kayıp yavaşladı. Daha fazlası değildir. Cohort sayısı azsa ya da son dönemler az kişiye dayanıyorsa düzleşme tesadüf olabilir; araç paydası 30'dan küçük dönemleri "örneklem küçük" diye işaretler.

Kaynak: Cohort Matrisi Hesaplayıcısı

LTV neden "gözlenmemiş pay" gösteriyor?

Projeksiyon, gördüğün son dönemlerdeki kayıp hızını sonraya taşır. Gözlenen dönem sayısı ufka göre azsa rakamın bir kısmı henüz yaşanmamış dönemlere dayanır; ne kadarı olduğu eğrinin şekline bağlıdır. Bu pay yüksekse LTV'yi ölçülmüş bir değer gibi değil, bir varsayım olarak oku.

Kaynak: Cohort Matrisi Hesaplayıcısı

"M1 +5 puan" senaryosu bir tahmin mi?

Hayır. Bu bir duyarlılık hesabıdır: ilk dönemdeki oran 5 puan yüksek olsaydı, sonraki dönemler aynı oranda taşınsaydı LTV ne olurdu? Böyle bir iyileştirmenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini yalnızca bir deneme gösterir. Hesap, deneme için mühendislik zamanına değip değmediğini tartmana yardım eder.

Kaynak: Cohort Matrisi Hesaplayıcısı

Girdiğim rakamlar bir yere gönderiliyor mu?

Hesaplama tarayıcında çalışır; rakamları göndermek için ayrı bir istek yapılmaz. Ancak yapıştırdığın matris (varsa ikinci segmentin matrisi de) adres çubuğundaki bağlantıya yazılır. Bağlantıyı yeniden açarsan ya da paylaşırsan rakamlar adresle birlikte dolaşır ve adres sayfayı sunan sunucuya da ulaşır. Matris uzunsa bağlantıya hiç yazılmaz. Hassas veriyse etiketleri anonim tut.

Kaynak: Cohort Matrisi Hesaplayıcısı

Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı4

Sayfayı aç →

LTV/CAC oranı kaç olmalı?

Yaygın kabul gören pratik kural 3:1'dir. Bu bir yasa ya da araştırma sonucu değil, sektörde sık kullanılan bir referanstır. 1'in altı her müşteride zarar demektir. Asıl kontrol, geri ödeme süresinin ortalama müşteri ömründen kısa olup olmadığıdır.

Kaynak: Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

LTV hesaplarken neden brüt marj kullanılır?

Çünkü ciro sizin değil. Sunucu, ödeme komisyonu, destek gibi doğrudan maliyetler düşülmeden hesaplanan LTV, müşterinin değerini olduğundan yüksek gösterir ve CAC'ye ne kadar harcayabileceğiniz konusunda yanıltır.

Kaynak: Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

CAC nasıl hesaplanır?

Belirli bir dönemdeki satış ve pazarlama harcamasını (reklam, maaşlar, araçlar, ajans ücretleri) aynı dönemde kazanılan yeni müşteri sayısına bölün. Yalnızca reklam harcamasını almak CAC'yi olduğundan düşük gösterir.

Kaynak: Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

Churn sıfırsa LTV sonsuz mu olur?

Formül öyle der, ama gerçekte hiçbir müşteri tabanı sonsuza kadar kalmaz. Churn'ünüz henüz ölçülemeyecek kadar düşükse ya da çok yeniyseniz, ihtiyatlı bir tahmin girin. Hesaplayıcı sıfır churn'de LTV'yi göstermez.

Kaynak: Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

Yapay Zekâ Ürünü Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı7

Sayfayı aç →

Token maliyetini nereden bulurum?

Sağlayıcının API fiyat sayfasından. Sağlayıcılar fiyatı milyon token başına, girdi ve çıktıyı ayrı, önbelleğe alınmış girdiyi ve toplu (batch) işlemi ayrı kalemlerle veriyor. Bu araçtaki varsayılanlar örnektir, güncel fiyat değildir; gerçek rakamı sayfadan, token ortalamalarını kendi kayıtlarınızdan girin.

Kaynak: Yapay Zekâ Ürünü Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

Önbellek payı nedir, neden her zaman ucuzlatmaz?

Önbellek payı, girdi token'larının ne kadarının önbellekten okunduğudur; okunan token normal girdiden daha ucuz fiyatlanır. Ancak sağlayıcılar önbelleğe yazmayı ayrıca ücretlendirebiliyor ve isabet oranı düşükse kazanç küçülür. Çıktı token'ı da önbellekten etkilenmez. Bu araçta yalnızca önbellekten gelen payı ve okuma oranını girersiniz; yazma ücreti ayrı kalem değildir, etkisini daha düşük bir önbellek payı girerek yaklaşık yansıtabilirsiniz. Örnek değer sıfırdır.

Kaynak: Yapay Zekâ Ürünü Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

Hibritte dahil istek hakkını (Q) nasıl seçerim?

Kesin bir kural yok. Pratik kural: Q'yu sabit fiyatın karşıladığı zarar eşiğinin altında tutun ve aşım fiyatının istek başı maliyeti karşıladığını doğrulayın. İkinci pratik kural: aradığınız değer, tipik kullanıcıyı aşıma sokmayıp yoğun kullanıcıyı aşım ödemesine taşıyan değerdir. Q'yu değiştirip zarar eşiğine, karma marja ve grafiğe bakın.

Kaynak: Yapay Zekâ Ürünü Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

Model fiyatları düşerse sorun çözülür mü?

Kendiliğinden çözülmeyebilir. Bu bir çıkarım: fatura, fiyat ile token sayısının çarpımıdır. Fiyat düşerken kullanıcılar daha uzun ya da daha çok istek yaparsa maliyet düşmez. Duyarlılık tablosu yalnız maliyet değişimini dener (maliyet düşerse marj ne olur); kullanım artışını denemek için tipik kullanıcının isteğini ya da token ortalamalarını yükseltip sonucu karşılaştırın.

Kaynak: Yapay Zekâ Ürünü Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

Yoğun kullanıcı çarpanı ve payını nasıl belirlerim?

Kayıtlarınızdan: kullanıcıları aylık isteğe göre sıralayın, en üstteki dilimin tipik kullanıcının kaç katı istek yaptığına ve kullanıcıların yüzde kaçını oluşturduğuna bakın. Dilimi nereden kestiğiniz bir karardır; birkaç farklı kesimle aracı çalıştırıp sonucun ne kadar oynadığını görün.

Kaynak: Yapay Zekâ Ürünü Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

Sonuç bazlı fiyatta neyi izlemeliyim?

İki şeyi: başarı oranını ve başarısız denemenin maliyetini. Araçta her istek bir denemedir; gelir başarı oranı × sonuç başı fiyattır, başarısız denemenin çıkarım maliyeti ise sizde kalır. Bessemer'e göre zor bir müşteri sorunu beklenenden çok daha fazla işlem gücü tüketebilir; bu yüzden başarı oranını tek bir ortalama olarak değil, vaka zorluğuna göre ayırarak izleyin (pratik kural). Başarı oranı duyarlılığı, oran 10 ve 20 puan düşerse marjın nereye gittiğini gösterir. Oranı kendi kayıtlarınızdan girin; varsayılan değer örnektir.

Kaynak: Yapay Zekâ Ürünü Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

Kur artarsa fiyatımı ne kadar artırmalıyım?

Önce hedefi ayırın, çünkü iki ayrı cevap var. TL kârınızı korumak istiyorsanız fiyat artışı = maliyet payı × kur artışı; maliyet net gelirin üçte biriyse kur yüzde 30 artınca fiyatın yaklaşık yüzde 10 artması yeter (anlatım için örnek). Marj yüzdenizi korumak istiyorsanız maliyetin tamamı dolar olduğundan fiyat kurla aynı oranda artmalı. Kârlıysanız ikincisi her zaman daha yüksek bir fiyattır ve her pazar onu kaldırmaz. Hangisini seçeceğiniz bir karardır: kâr tutarı mı, marj mı? Araç iki sonucu da gösterir, kur tahmini yapmaz; kuru ve senaryoyu siz girersiniz. Maliyetinizin bir kısmı lirayla ödeniyorsa iki sonuç da biraz abartılı çıkar.

Kaynak: Yapay Zekâ Ürünü Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı

Runway ve Default Alive Hesaplayıcısı5

Sayfayı aç →

Runway nasıl hesaplanır?

En basit hâliyle nakit ÷ aylık net yakım. Net yakım, aylık giderden aylık gelirin çıkarılmasıyla bulunur. 12 milyon nakit ve aylık 800 bin net yakım 15 aylık runway demektir. Gelir büyüyorsa gerçek runway bundan uzun, giderler artıyorsa kısadır; bu araç ikisini de hesaba katar.

Kaynak: Runway ve Default Alive Hesaplayıcısı

Default alive ne demek?

Paul Graham'ın 2015 tarihli yazısındaki kavram. Giderleriniz sabit kalır ve geliriniz son aylardaki hızla büyümeye devam ederse, eldeki parayla kâra geçebiliyorsanız default alive, geçemiyorsanız default dead sayılırsınız. Yani dışarıdan para gelmese de hayatta kalıp kalmayacağınızı sorar.

Kaynak: Runway ve Default Alive Hesaplayıcısı

Kaç aylık runway yeterli?

Herkese uyan bir sayı yok. Asıl ölçü, kâra geçiş ayının nakdin bittiği aydan önce gelip gelmediği. Kâra yaklaşamıyorsanız, yeni finansman bulmanın da zaman aldığını hesaba katın ve runway kısalmadan harekete geçin.

Kaynak: Runway ve Default Alive Hesaplayıcısı

Net yakım ile brüt yakım arasındaki fark nedir?

Brüt yakım ayda harcadığınız toplam para, net yakım ise bundan gelirin düşülmüş hâli. Runway hesabında net yakım kullanılır, çünkü kasadan fiilen eksilen para odur.

Kaynak: Runway ve Default Alive Hesaplayıcısı

Gider büyümesini neden giriyorum?

Graham'ın tanımı giderleri sabit sayar ve bu muhafazakâr bir başlangıçtır. Gerçekte işe alımlar ve yeni araçlar giderleri büyütür. Planladığınız gider artışını girerseniz, sonuç kendi bütçenize göre hesaplanır. Gider büyümesini sıfır bırakırsanız Graham'ın tanımına birebir uyar.

Kaynak: Runway ve Default Alive Hesaplayıcısı

Burn Multiple Hesaplayıcısı4

Sayfayı aç →

Burn multiple nasıl hesaplanır?

Bir dönemdeki net yakımı aynı dönemdeki net yeni ARR'a bölün. Çeyrekte 9 milyon net yakım ve 4 milyon net yeni ARR, 2,25× eder. Net yakım, giderden tahsil edilen gelirin düşülmüş hâlidir.

Kaynak: Burn Multiple Hesaplayıcısı

Net yeni ARR negatifse ne olur?

Oran anlamsızlaşır, çünkü yaktığınız para hiç büyüme getirmemiş, hatta ARR küçülmüş demektir. Bu durumda önce kaybı ve daralmayı anlamak gerekir; çarpanı iyileştirmeye çalışmak o noktada yanlış soru olur.

Kaynak: Burn Multiple Hesaplayıcısı

Şirket kârlıysa burn multiple nasıl okunur?

Net yakım sıfır ya da negatifse şirket nakit üretiyor demektir ve çarpan hesaplanmaz. Büyüme ile kârlılığın dengesini ölçmek için Rule of 40 gibi bir ölçüt daha uygundur.

Kaynak: Burn Multiple Hesaplayıcısı

Aylık mı çeyreklik mi bakmalıyım?

Formül her dönemde çalışır, çünkü iki büyüklük de aynı döneme aittir. Ama aylık rakam tek bir büyük sözleşmeyle sıçrayabilir. Karar verirken çeyreklik ya da son on iki aylık rakama bakmak daha sağlıklıdır.

Kaynak: Burn Multiple Hesaplayıcısı

Rule of 40 Hesaplayıcısı4

Sayfayı aç →

Rule of 40 nasıl hesaplanır?

Yıllık gelir büyüme yüzdesini kâr marjı yüzdesiyle toplayın. Yüzde 30 büyüyen ve yüzde 10 FCF marjı olan şirketin skoru 40'tır. Yüzde 28 büyüyüp yüzde 6 zarar eden şirketin skoru 22'dir.

Kaynak: Rule of 40 Hesaplayıcısı

FAVÖK mü FCF mi kullanmalıyım?

Bessemer'in tanımları serbest nakit akışı (FCF) marjını kullanır. Birçok şirket FAVÖK ile de hesaplar. FCF yatırım harcamalarını ve işletme sermayesini yansıttığı için daha sıkı bir ölçüdür. Hangisini seçerseniz seçin, tutarlı olun.

Kaynak: Rule of 40 Hesaplayıcısı

Erken aşama girişimler Rule of 40'a bakmalı mı?

Genelde hayır. Bessemer bu tür verimlilik skorlarının 25 milyon dolar ARR'ın üzerinde anlamlı olduğunu ve erken aşamada burn multiple ile kâra giden yola odaklanmak gerektiğini söyler.

Kaynak: Rule of 40 Hesaplayıcısı

Rule of X nedir?

Bessemer'in 2024'te önerdiği uyarlama: büyüme oranı bir çarpanla (geç aşama özel şirketler için yaklaşık 2) çarpılıp FCF marjına eklenir. Fikir, büyümenin uzun vadede değere kârlılıktan daha fazla katkı yaptığıdır.

Kaynak: Rule of 40 Hesaplayıcısı

NRR ve GRR Hesaplayıcısı5

Sayfayı aç →

NRR nasıl hesaplanır?

Dönem başındaki MRR'a mevcut müşterilerden gelen genişlemeyi ekleyin, daralmayı ve kaybedilen MRR'ı çıkarın, sonucu başlangıç MRR'ına bölün. 500 bin başlangıç, 15 bin genişleme, 8 bin daralma ve 15 bin kayıp: (500 + 15 − 8 − 15) ÷ 500 = yüzde 98,4. Yeni müşteriler hesaba katılmaz.

Kaynak: NRR ve GRR Hesaplayıcısı

NRR ile GRR arasındaki fark nedir?

NRR genişlemeyi sayar, GRR saymaz. Bu yüzden GRR en fazla yüzde 100 olabilir ve yalnızca kaybı ölçer. NRR ise mevcut tabanın genişleme dahil net olarak büyüyüp büyümediğini gösterir.

Kaynak: NRR ve GRR Hesaplayıcısı

NRR yüzde 100'ün üzerinde ne demek?

Mevcut müşterilerinizden gelen genişleme, kayıp ve daralmadan büyük demektir. Hiç yeni müşteri kazanmasanız da tekrarlayan geliriniz artar. Yeni satış bu büyümenin üzerine eklenir.

Kaynak: NRR ve GRR Hesaplayıcısı

Aylık NRR yıllığa nasıl çevrilir?

Aylık oranı on ikinci kuvvetine yükseltin: aylık yüzde 101 yaklaşık yüzde 112,7 yıllık eder. Bu, aynı oranın her ay tekrarlandığını varsayar. En doğru yıllık rakam, bir yıl önceki müşteri grubunun MRR'ının bugünkü hâline bakılarak bulunur.

Kaynak: NRR ve GRR Hesaplayıcısı

Yeni müşteri MRR'ı neden NRR'a girmiyor?

NRR yalnızca mevcut tabanın sağlığını ölçer. Yeni müşterileri katarsanız güçlü satış, zayıf tutmayı gizler. Bu araç yeni MRR'ı yalnızca köprüde ve dönem sonu MRR'ında gösterir.

Kaynak: NRR ve GRR Hesaplayıcısı

ROAS Hesaplayıcısı5

Sayfayı aç →

ROAS kaç olmalı?

Herkes için geçerli tek bir doğru ROAS yok. Olması gereken en düşük değer başabaş ROAS'tır: 1 ÷ katkı payı oranı. Katkı payınız %30 ise 3,33× altındaki her ROAS zarar demektir. Kârlı büyümek için bunun üzerinde, hedef marjınızı koruyan bir ROAS gerekir; araç bunu da hesaplar.

Kaynak: ROAS Hesaplayıcısı

Başabaş ROAS nasıl hesaplanır?

Önce her satıştan reklam öncesinde kalan payı bulun: brüt marjdan kargo, komisyon gibi değişken giderleri düşün. Başabaş ROAS bu oranın tersidir. %45 brüt marj ve %15 değişken giderle katkı payı %30, başabaş ROAS 1 ÷ 0,30 = 3,33× olur. Ciroyu KDV dahil izliyorsanız bu değeri KDV oranıyla büyütmeniz gerekir.

Kaynak: ROAS Hesaplayıcısı

ROAS ile POAS arasındaki fark ne?

ROAS reklama harcanan her lira için gelen ciroyu, POAS ise gelen kârı (burada reklam öncesi katkı payını) ölçer. POAS 1'in üzerindeyse reklam kendini kârla geri ödüyor demektir. Farklı marjlı ürünleri aynı kampanyada yönetiyorsanız POAS daha doğru bir yönlendirici olur.

Kaynak: ROAS Hesaplayıcısı

ROAS hesaplarken KDV dahil mi hariç mi kullanmalıyım?

Kâr hesabı için KDV hariç ciro esas alınmalıdır, çünkü KDV size kalmaz. Ama reklam paneliniz KDV dahil değer raporluyorsa sorun yok: KDV dahil ROAS'ı KDV dahil başabaş ROAS ile kıyaslamanız yeterli. Araç ikisini aynı tabana getirir.

Kaynak: ROAS Hesaplayıcısı

ROAS yüksek ama işletme neden kâr etmiyor?

En sık üç neden var: başabaş eşiği sanılandan yüksektir (kargo, komisyon, iade hesaba katılmamıştır), platform satışları kendine fazla atfeder (reklam olmasa da gelecek siparişleri sayar) ya da reklam dışı sabit giderler katkı payını tüketir. Bu araç ilk sorunu çözer; atıf için kontrollü testler, sabit giderler için başabaş noktası hesaplayıcısı gerekir.

Kaynak: ROAS Hesaplayıcısı

Dönüşüm Hunisi Hesaplayıcısı5

Sayfayı aç →

Dönüşüm oranı nasıl hesaplanır?

Dönüşüm oranı, hedeflenen eylemi yapan kişi sayısının o adıma gelen kişi sayısına bölünüp 100 ile çarpılmasıdır. 20.000 ziyaretçiden 1.600'ü kayıt olduysa kayıt dönüşüm oranı %8'dir. Huninin tamamı için son adımdaki kişiyi ilk adımdaki kişiye bölersiniz.

Kaynak: Dönüşüm Hunisi Hesaplayıcısı

İyi bir dönüşüm oranı kaç olmalı?

Sektöre, fiyata, trafik kaynağına ve neyin dönüşüm sayıldığına göre çok değiştiği için anlamlı tek bir rakam yok. En faydalı kıyas kendi geçmişinizdir: aynı kanalda, aynı adımda geçen ayın ve geçen yılın oranı. Dışarıdan bir ortalama alacaksanız, adım tanımının sizinkiyle aynı olduğundan emin olun.

Kaynak: Dönüşüm Hunisi Hesaplayıcısı

Huninin hangi adımına önce odaklanmalıyım?

Genellikle oranı en düşük, yani en çok kişinin döküldüğü adıma. Göreli iyileştirmeler her adımda aynı etkiyi yaratır; ama düşük oranlı adımı iyileştirmek çoğunlukla daha kolaydır. Son kararı iyileştirmenin maliyeti ve ne kadar emin olduğunuz belirler.

Kaynak: Dönüşüm Hunisi Hesaplayıcısı

Huni analizi ile kohort analizi arasındaki fark ne?

Huni analizi kullanıcıların adımlar arasında nerede kaybolduğunu, kohort analizi ise aynı dönemde gelen grupların zaman içinde nasıl davrandığını gösterir. Huni 'nerede kaybediyoruz?', kohort 'kalıyorlar mı?' sorusunu cevaplar. İkisi birlikte kullanıldığında anlamlıdır.

Kaynak: Dönüşüm Hunisi Hesaplayıcısı

Dönüşüm oranını yüzde puan mı yoksa yüzde olarak mı artırmalıyım?

İkisi farklı şeyler. %8'den %10'a çıkmak 2 puanlık ama %25'lik göreli bir artıştır. Deney sonuçlarını raporlarken hangisini kastettiğinizi açıkça yazın; bu araçta ikisini de deneyebilirsiniz.

Kaynak: Dönüşüm Hunisi Hesaplayıcısı

CAGR Hesaplayıcısı6

Sayfayı aç →

CAGR nedir, nasıl hesaplanır?

CAGR (bileşik yıllık büyüme oranı), bir değerin başlangıçtan bitişe her yıl sabit bir hızla büyüseydi hangi hızla büyümüş olacağını gösterir. Formül: (Bitiş ÷ Başlangıç)^(1 ÷ yıl) − 1. Örneğin 3 yılda 4 milyondan 9 milyona çıkan gelirin CAGR'ı yaklaşık %31'dir.

Kaynak: CAGR Hesaplayıcısı

CAGR ile ortalama yıllık büyüme arasındaki fark ne?

Basit ortalama, yıllık büyüme oranlarını toplayıp yıl sayısına böler ve bileşik etkiyi yok sayar. %50 büyüyüp ertesi yıl %50 küçülen bir değerin basit ortalaması %0'dır ama değer aslında %25 azalmıştır. CAGR bu bileşik etkiyi hesaba kattığı için başlangıç ile bitiş arasındaki gerçek yolu doğru yansıtır.

Kaynak: CAGR Hesaplayıcısı

Süre bir yıldan kısaysa CAGR kullanılır mı?

Hesaplanabilir ama dikkatli okunmalı. Altı aylık bir büyüme yıllığa çevrildiğinde küçük farklar çok büyük oranlara dönüşür ve mevsimsellik sonucu çarpıtır. Kısa dönemlerde aylık büyüme oranını ya da toplam büyümeyi raporlamak daha dürüst olur.

Kaynak: CAGR Hesaplayıcısı

Hedefe ulaşmak için yılda ne kadar büyümem gerekir?

Hesaplayıcıyı "Hedef" moduna alın; bugünkü değeri, hedef değeri ve süreyi girin. Çıkan oran, hedefe ulaşmak için her yıl gereken sabit büyüme hızıdır. Bu oranı geçmiş CAGR'ınızla karşılaştırmak, planın gerçekçi olup olmadığını hızlıca gösterir.

Kaynak: CAGR Hesaplayıcısı

TL gelirde CAGR hesaplamak doğru mu?

Nominal büyümeyi görmek için doğrudur ama yüksek enflasyonda büyümenin önemli kısmı fiyat artışından gelir. Satın alma gücündeki gerçek büyümeyi görmek için aynı rakamları Reel Büyüme Hesaplayıcısı'nda enflasyondan arındırın ya da dolar bazında karşılaştırın.

Kaynak: CAGR Hesaplayıcısı

Katlanma süresi nasıl bulunur?

Aynı CAGR sürerse değerin iki katına çıkma süresi ln 2 ÷ ln(1 + CAGR) formülüyle bulunur. Zihinden hızlı tahmin için yaygın kabul gören pratik kural "72 kuralı"dır: 72'yi yüzde cinsinden büyüme oranına bölün. Hesaplayıcı tam formülü kullanır.

Kaynak: CAGR Hesaplayıcısı

Başabaş Noktası Hesaplayıcısı5

Sayfayı aç →

Başabaş noktası nasıl hesaplanır?

Sabit giderleri birim katkı payına bölersiniz. Birim katkı payı, satış fiyatından birim değişken maliyetin düşülmesiyle bulunur. Aylık 150.000 ₺ sabit gider, 500 ₺ fiyat ve 300 ₺ değişken maliyetle birim katkı 200 ₺, başabaş noktası 150.000 ÷ 200 = 750 adettir.

Kaynak: Başabaş Noktası Hesaplayıcısı

Sabit ve değişken gider arasındaki fark ne?

Sabit giderler satış adedinden bağımsız olarak her ay ödenir: kira, maaşlar, yazılım abonelikleri. Değişken giderler her satışla birlikte artar: ürün maliyeti, kargo, ödeme komisyonu, satış primi. Bir gideri hangi gruba koyacağınızdan emin değilseniz, satış yarıya inerse bu giderin de yarıya inip inmeyeceğini sorun.

Kaynak: Başabaş Noktası Hesaplayıcısı

Başabaş noktası ciro olarak nasıl bulunur?

Sabit giderleri katkı payı oranına bölün. Katkı payı oranı %40 ise 150.000 ₺ sabit gider için gereken ciro 150.000 ÷ 0,40 = 375.000 ₺ olur. Birden çok ürün satan işletmeler için ciro bazlı başabaş genellikle daha kullanışlıdır.

Kaynak: Başabaş Noktası Hesaplayıcısı

Güvenlik payı nedir?

Mevcut satışınızın başabaş satışını ne kadar aştığını gösteren orandır. 900 adet satıp 750 adette başabaşa geliyorsanız güvenlik payınız %16,7'dir: satışlar bu oranın üzerinde düşerse zarara geçersiniz.

Kaynak: Başabaş Noktası Hesaplayıcısı

Başabaş noktasını düşürmenin yolları neler?

Üç yol var: fiyatı artırmak, birim değişken maliyeti düşürmek ya da sabit giderleri azaltmak. Hesaplayıcıdaki kaldıraç tablosu, üçünün aynı oranda iyileşmesinin eşiği ne kadar indirdiğini karşılaştırır; böylece önce hangisine odaklanacağınızı görürsünüz.

Kaynak: Başabaş Noktası Hesaplayıcısı

Kâr Marjı Hesaplayıcısı5

Sayfayı aç →

Kâr marjı nasıl hesaplanır?

Satış fiyatından maliyeti çıkarın, sonucu satış fiyatına bölüp 100 ile çarpın. 600 ₺ maliyetli bir ürünü KDV hariç 1.000 ₺'ye satıyorsanız kâr 400 ₺, kâr marjı 400 ÷ 1.000 = %40 olur.

Kaynak: Kâr Marjı Hesaplayıcısı

Kâr marjı ile kâr oranı (markup) arasındaki fark ne?

Kâr marjı kârı satış fiyatına, kâr oranı maliyete böler. Aynı 400 ₺ kâr, 1.000 ₺ fiyata göre %40 marj, 600 ₺ maliyete göre %66,7 kâr oranıdır. Marj hiçbir zaman %100'e ulaşamaz; kâr oranının üst sınırı yoktur. %100 kâr oranı, %50 marja denk gelir.

Kaynak: Kâr Marjı Hesaplayıcısı

Maliyete %30 eklersem %30 kâr marjı elde eder miyim?

Hayır. Maliyete %30 eklemek %30 kâr oranıdır ve yaklaşık %23,1 marja denk gelir. %30 marj için fiyatı maliyet ÷ 0,70 olarak hesaplamanız gerekir; 100 ₺ maliyetli bir ürün için bu 142,86 ₺ eder.

Kaynak: Kâr Marjı Hesaplayıcısı

Kâr marjı KDV dahil mi hesaplanır?

Hayır, KDV hariç fiyat üzerinden hesaplanır. KDV satıcının değil devletin payıdır. KDV dahil fiyatı biliyorsanız önce (1 + KDV oranı) ile bölerek KDV hariç fiyatı bulun; araç bunu sizin yerinize yapar.

Kaynak: Kâr Marjı Hesaplayıcısı

Satış fiyatı nasıl belirlenir?

Maliyet tabanlı yöntemle: maliyet ÷ (1 − hedef marj). 600 ₺ maliyet ve %35 hedef marj için KDV hariç fiyat 923,08 ₺, %20 KDV ile 1.107,69 ₺'dir. Bu bir tabandır; nihai fiyatı müşterinin algıladığı değer ve rakip fiyatlarıyla birlikte değerlendirin.

Kaynak: Kâr Marjı Hesaplayıcısı

Fiyat mı, Hacim mi? Hesaplayıcısı5

Sayfayı aç →

Fiyat, hacim ve karma etkisi nedir?

Ciro farkının üç parçasıdır. Hacim etkisi toplam satış adedindeki değişimin, fiyat etkisi birim fiyatlardaki değişimin, karma etkisi ise adetlerin ürünler arasındaki payı değiştiğinde oluşan farkın cirodaki karşılığıdır. Bu araçta üçünün toplamı ciro farkına tam eşittir.

Kaynak: Fiyat mı, Hacim mi? Hesaplayıcısı

Karma etkisi neden negatif çıkar?

Satışın payı düşük fiyatlı ürünlere kaydığında. Toplam adet aynı kalsa ve hiçbir fiyat değişmese bile, ortalama birim fiyat düştüğü için ciro azalır. Örneğin pahalı ürünün adedi düşerken ucuz ürünün adedi artıyorsa karma negatif olur.

Kaynak: Fiyat mı, Hacim mi? Hesaplayıcısı

Başka bir sırayla hesaplasam sonuç değişir mi?

Üç etkinin toplamı aynı kalır, ama aralarındaki dağılım değişir. Örneğin fiyat etkisini dönem-1 adetleriyle ölçerseniz fiyat ve hacim arasındaki çarpraz pay başka bir kaleme gider. Bu araç yukarıdaki sırayı kullanır ve formülleri sayfada açıkça gösterir; karşılaştırma yaparken aynı sırayı kullanın.

Kaynak: Fiyat mı, Hacim mi? Hesaplayıcısı

Yeni çıkan ya da bırakılan ürünü nasıl girerim?

Yeni ürün için dönem-1 adedine 0, bırakılan ürün için dönem-2 adedine 0 yazın. Yeni ürünün dönem-1 fiyatı gözlenmediğinden araç dönem-2 fiyatını kullanır; böylece o ürünün cirosu fiyat etkisine değil, hacme ve karmaya yazılır.

Kaynak: Fiyat mı, Hacim mi? Hesaplayıcısı

Fiyat etkisinin ne kadarı enflasyon?

Bu araç bunu ayırmaz; girdiğiniz fiyatlar nominaldir. Fiyat etkisi pozitifse bir kısmı genel fiyat artışını yansıtıyor olabilir. Enflasyondan arındırılmış büyüme için Reel Büyüme Hesaplayıcısını kullanın.

Kaynak: Fiyat mı, Hacim mi? Hesaplayıcısı

81 kavram

Kavramlar

Sözlükteki her kavram: tek cümlelik tanımı ve kavram sayfasına bağlantı, kategoriye göre.

Büyüme Kavramları

Büyümeyi düşünmenin temel yapı taşları: modeller, döngüler ve çalışma biçimleri.

Creative DestructionYaratıcı Yıkım
Joseph Schumpeter'in kavramı: yeni ürünler, teknolojiler ve iş modelleri ortaya çıkarken eskilerini geçersiz kılar; ekonomik büyümenin motoru da budur.
Growth RateBüyüme Oranı
Gelir, kullanıcı ya da sipariş gibi bir metriğin iki dönem arasındaki yüzdesel değişimi.
Growth LoopBüyüme Döngüsü
Bir adımın çıktısının bir sonraki turun girdisi olduğu kapalı sistem; örneğin kullanıcıların ürettiği içerik yeni kullanıcı getirir, onlar da yeni içerik üretir.
HypergrowthHiper Büyüme
Bir şirketin sektör normunun çok üzerinde, sürdürülen hızla büyüdüğü evre. Eşik olarak sıkça yıllık %40 ve üzeri anılır, ancak kesin bir tanım yoktur.
Growth FlywheelBüyüme Çarkı
Her bileşenin bir sonrakini hızlandırdığı, döndükçe ivme kazanan ve itme gücü azalan bir sistem. Kavram Jim Collins'le popülerleşti.
Growth ModelBüyüme Modeli
Bir işletmenin nasıl büyüdüğünü girdiler, dönüşüm oranları ve çıktılarla gösteren matematiksel ya da stratejik çerçeve.
Growth StackBüyüme Teknoloji Yığını
Büyüme ekibinin kullandığı analitik, otomasyon, deney ve iletişim araçlarının birbirine bağlı haritası.
Growth OKRsBüyüme Hedefleri ve Anahtar Sonuçlar
Büyüme çalışmasını bir hedef ve onu ölçen birkaç anahtar sonuç üzerinden tanımlayan planlama yöntemi.
14 tane daha
Growth ExperimentsBüyüme Deneyleri
Büyüme hipotezlerini küçük, hızlı ve ölçülebilir testlerle sınayarak en etkili yolu bulma süreci.
Growth RetrospectiveBüyüme Değerlendirmesi
Geçmiş büyüme çalışmalarını analiz ederek ne işe yaradığını, ne yaramadığını ve nedenini çıkarma toplantısı ya da süreci.
Growth VelocityBüyüme Hızı
Büyümenin birim zamanda ne kadar mutlak artış ürettiği; örneğin ayda eklenen net yinelenen gelir. Büyüme oranının yüzdesel, bunun ise mutlak bir ölçü olduğunu unutma.
Growth CeilingBüyüme Tavanı
Mevcut strateji, kanal ve kaynaklarla ulaşılabilecek büyüme sınırı.
Compound GrowthBirleşik Büyüme
Kazanımların kendi üzerine eklenerek büyümenin ivmelenmesi; her dönem, bir önceki dönemin büyümüş tabanı üzerinden hesaplanır.
Growth LeverBüyüme Kaldıracı
Küçük bir değişiklikle büyük bir sonuç etkisi yaratan değişken; örneğin fiyat, aktivasyon ya da kanal dağılımı.
Growth MultiplierBüyüme Çarpanı
Mevcut çabanın etkisini katlayan faktör ya da taktik; örneğin referral programı, ortaklık ya da otomasyon.
Growth OpsBüyüme Operasyonları
Büyüme ekiplerinin hızlı ve tutarlı çalışmasını sağlayan süreç, veri altyapısı ve araç yönetimi.
Growth AccountingBüyüme Muhasebesi
Büyümeyi yeni, korunan, geri dönen ve kaybedilen kullanıcı ya da gelir kalemlerine ayırarak inceleme yöntemi.
Scaling LawsÖlçekleme Yasaları
Şirketler büyüdükçe maliyet, verimlilik ve karmaşıklığın nasıl değiştiğini anlatan örüntüler; ölçek ekonomisi ve koordinasyon maliyeti bunların başında gelir.
Growth KPIsBüyüme Göstergeleri
Büyüme performansını izlemek için seçilen temel metrikler kümesi.
North Star MetricKuzey Yıldızı Metriği
Ürünün müşteriye ilettiği değeri en iyi yakalayan ve uzun vadeli gelirle bağlantılı tek metrik.
Product-Market FitÜrün-Pazar Uyumu
Ürünün belirli bir pazarın gerçek bir ihtiyacını karşılaması ve müşterilerin onu ısrarla kullanması; Marc Andreessen'in popülerleştirdiği bir terim.
Statistical Powerİstatistiksel Güç
Bir deneyin, gerçekten var olan bir etkiyi yakalama olasılığı. Örneklem büyüklüğüne, metriğin varyansına ve görmek istenen en küçük etkiye bağlıdır; Kohavi, Deng ve Vermeer'in pratik kuralı varyant başına n = 16σ²/δ² kullanıcıdır (yüzde 95 güven, yüzde 80 güç).

Temel Metrikler

Her büyüme konuşmasında karşına çıkan, işin sağlığını gösteren temel göstergeler.

DAU / WAU / MAUAktif Kullanıcılar
Günlük, haftalık ve aylık aktif kullanıcı sayısı; ürünü belirli bir dönemde gerçekten kullanan benzersiz kişileri sayar (ödeme yapıp yapmadıkları fark etmez).
MRR / ARRAylık / Yıllık Yinelenen Gelir
Monthly / Annual Recurring Revenue: abonelik gibi düzenli gelir akışlarının aylık ve yıllık toplamı. Tek seferlik gelirleri içermez.
CRDönüşüm Oranı
Conversion Rate: bir adımdaki ziyaretçi ya da potansiyel müşterilerin hedeflenen eylemi (kayıt, satın alma, demo talebi) yapma yüzdesi.
CACMüşteri Edinme Maliyeti
Customer Acquisition Cost: yeni bir ücretli müşteri kazanmak için yapılan satış ve pazarlama harcamasının müşteri başına ortalaması.
ARPUKullanıcı Başına Gelir
Average Revenue Per User: belirli bir dönemde kullanıcı (ya da müşteri) başına elde edilen ortalama gelir.
LTVMüşteri Yaşam Boyu Değeri
Customer Lifetime Value: bir müşterinin ilişki süresi boyunca şirkete sağlayacağı toplam katkı; genellikle brüt kâr üzerinden hesaplanır.
Churn / NRRKayıp Oranı / Net Gelir Elde Tutma
Churn rate, belirli bir dönemde kaybedilen müşteri (ya da gelir) oranıdır; Net Revenue Retention (NRR) ise mevcut müşterilerin genişleme, daralma ve kayıp sonrası getirdiği geliri başlangıç gelirine oranlar.
ROASReklam Harcaması Getirisi
Return on Ad Spend: reklama harcanan her birim paraya karşılık elde edilen gelir.
4 tane daha
NPSNet Tavsiye Skoru
Net Promoter Score: müşterilere 0-10 arası 'bizi tavsiye eder misiniz' diye sorarak sadakat ve memnuniyeti ölçen gösterge.
Retention RateMüşteri Elde Tutma Oranı
Belirli bir dönem sonunda hâlâ aktif olan ya da ödeme yapan müşterilerin başlangıçtakilere oranı.
CAC PaybackCAC Geri Dönüş Süresi
Bir müşteriyi edinmek için harcanan maliyetin, o müşterinin brüt kârıyla geri kazanılma süresi (ay olarak).
LTV:CACLTV:CAC Oranı
Bir müşterinin yaşam boyu değerinin onu edinme maliyetine oranı; müşteri edinmenin ne kadar kârlı olduğunun özeti.

İleri Metrikler

Temel rakamların altına inip müşteri davranışını ve verimliliği açan daha ince göstergeler.

Activation RateAktivasyon Oranı
Yeni kullanıcıların ürünün değerini ilk kez yaşadığı 'aha' anına ulaşma yüzdesi (ödeme yapıp yapmamalarından bağımsız).
Engagement RateEtkileşim Oranı
Kullanıcıların bir ürünle, içerikle ya da kampanyayla ne ölçüde etkileşime girdiğini gösteren metrik.
RPEÇalışan Başına Gelir
Revenue per Employee: toplam gelirin çalışan sayısına bölümü; ekibin ürettiği geliri ve operasyonel verimliliği gösterir.
COGSSatılan Malın Maliyeti
Cost of Goods Sold: bir ürün ya da hizmeti üretmek ve sunmak için doğrudan harcanan maliyetler; yazılımda sunucu, ödeme komisyonu ve müşteri desteği gibi kalemler de dahildir.
AOVOrtalama Sipariş Değeri
Average Order Value: bir siparişte harcanan ortalama tutar.
Offering AdoptionTeklif Benimseme Oranı
Müşterilerin yeni sunulan ürün, özellik ya da paketi denemesi ve kullanmaya başlama yüzdesi.
Churned MRRKaybedilen Yinelenen Gelir
Churned Monthly Recurring Revenue: abonelik iptalleri nedeniyle bir dönemde kaybedilen aylık yinelenen gelir tutarı.
Expansion RateGenişleme Oranı
Upsell ve çapraz satış dahil, mevcut müşterilerden gelen ek gelirin başlangıç gelirine oranı.
Virality CoefficientViral Büyüme Katsayısı
Her mevcut kullanıcının ortalama kaç yeni kullanıcı getirdiğini gösteren katsayı (K faktörü).
Cohort AnalysisKohort Analizi
Kullanıcıları ortak bir özelliğe (genellikle kayıt dönemi) göre gruplayıp zaman içindeki davranışlarını karşılaştıran analiz.

Stratejik Göstergeler

Şirketin pazardaki konumunu ve uzun vadeli büyüme kapasitesini okumaya yarayan göstergeler.

Market PenetrationPazar Nüfuz Oranı
Ürün ya da hizmetin, hedef pazardaki toplam potansiyel müşterinin ne kadarına ulaştığını gösteren oran.
Customer EducationMüşteri Eğitimi
Müşterilerin ürün ya da hizmetten tam değer alabilmesi için gereken bilgi ve beceriyi kazanma düzeyi ve bunu sağlayan çalışmalar.
Flywheel MomentumÇark İvmesi
Müşteri davranışlarının birbirini beslediği bir büyüme çarkının ne kadar hız kazandığının göstergesi.
Value RealizationDeğer Gerçekleştirme
Müşterinin ürün ya da hizmetten aldığı gerçek değerin, satın alırken beklentisini ne ölçüde karşıladığı.
Share of VoiceMarka Ses Payı
Markanın kendi kategorisindeki toplam iletişim ve görünürlük içindeki payı; reklam harcaması, aramada görünürlük ya da bahsedilme üzerinden hesaplanabilir.
Operational LeverageOperasyonel Kaldıraç
Gelir arttığında maliyetlerin ne kadar artmadığını gösteren oran; sabit maliyeti yüksek işlerde gelir büyüdükçe kâr daha hızlı büyür.
Innovation VelocityYenilik Hızı
Bir fikrin pazara ürün ya da özellik olarak ne kadar hızlı ulaştığını ve bunun belirli sürede kaç kez tekrarlandığını gösteren gösterge.
Customer InfluenceMüşteri Etkisi
Mevcut müşterilerin markayı çevrelerine yaymaları ve organik büyümeye katkı sağlamaları potansiyeli.
Risk-to-GrowthBüyüme-Risk Dengesi
Seçilen büyüme stratejilerinin taşıdığı riski, beklenen büyüme ve kârlılıkla karşılaştıran bakış.

Reel Büyüme ve Nakit

Ciroyu enflasyondan arındırıp büyümenin bedelini ve nakdin süresini okumaya yarayan kavramlar.

Real GrowthReel Büyüme
Nominal büyümenin fiyat artışından arındırılmış hâli; aynı gelirle önceki dönemde satın alınabilenden ne kadar fazlasının alınabildiğini gösterir.
Nominal GrowthNominal Büyüme
Gelirin cari fiyatlarla, enflasyon düzeltmesi yapılmadan ölçülen büyümesi. Fiyat artışını ve satılan hacimdeki artışı birlikte taşır; gelir yabancı parayla ölçülüyor ya da çevriliyorsa kur etkisi de eklenir.
Inflation Accounting (IAS 29)Enflasyon Muhasebesi
Yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal tabloların raporlama dönemi sonundaki satın alma gücüne göre yeniden düzenlenmesi. KGK duyurusuna göre, Türkiye'de TFRS ve BOBİ FRS uygulayan işletmelerin 31 Aralık 2023 ve sonrasında sona eren dönemlere ait finansal tabloları TMS 29 (BOBİ FRS Bölüm 25) kapsamında düzeltilerek sunulur; sektör düzenleyicileri farklı geçiş tarihi belirleyebilir.
Burn MultipleYakım Çarpanı
David Sacks'in önerdiği ölçü: bir birim yeni yıllık tekrarlayan gelir eklemek için kaç birim nakit yaktığın. Çarpan yükseldikçe büyüme daha pahalıya geliyor demektir.
Rule of 4040 Kuralı
Brad Feld'in bir geç aşama yatırımcıdan aktardığı pratik kural: büyüme oranın ile kârlılığın toplamı yüzde 40'a ulaşmalı. Büyümeyi hızlandırarak da marjı yükselterek de aynı skora varabilirsin.
RunwayNakit Ömrü (Runway)
Eldeki nakdin, mevcut net yakımla kaç ay yeteceği. Net yakım, aylık giderden aylık gelirin çıkarılmasıyla bulunur.
Gross Revenue Retention / GRRBrüt Gelir Tutma
Bir müşteri grubunun getirdiği tekrarlayan gelirin zaman içinde ne kadarının elde kaldığı; yalnızca kayıp ve küçülme sayılır, genişleme hiç eklenmez. ChartMogul buna gross dollar retention ya da gross renewal rate de diyor.
Default Alive
Paul Graham'ın sorusu: giderler sabit kalırsa ve gelir büyümesi son aylardaki hızında sürerse, elde kalan parayla kâra ulaşılıyor mu? Ulaşılıyorsa şirket default alive (varsayılan gidişatla hayatta), ulaşılmıyorsa default dead.
Contribution MarginKatkı Marjı
Satılan her birimden elde edilen artımlı kâr: gelirden doğrudan değişken maliyetler çıkarılarak bulunur. Geriye kalan, sabit giderleri ve diğer faaliyet dışı giderleri ödemeye gider.

Yapay Zekâ ve Büyüme

Yapay zekâ ürününü büyütmenin ve büyüme sistemine ajan koymanın ortak dili: maliyet, fiyat, ölçüm, yetki ve dağıtım.

Inference CostÇıkarım Maliyeti
Bir yapay zekâ modelinin her çağrıda cevap üretmek için harcadığı işlem maliyeti; API üzerinden kullanıyorsan çoğunlukla işlenen token'lar üzerinden faturalanır. Klasik yazılımda bir müşteri daha eklemek neredeyse bedavayken, burada her sorgu gerçek bir harcama doğurur.
Usage-Based PricingKullanım Bazlı Fiyatlandırma
Müşterinin ürünü ne kadar kullandıysa o kadar ödediği fiyatlandırma; birim token, çağrı ya da işlem olabilir. Poyar'a göre (2024) büyük dil modeli ve altyapı katmanındaki şirketlerin çoğu token başına ücret alır; bu fiyat işlem gücü maliyetine yakın seyreder.
Hybrid PricingHibrit Fiyatlandırma
Sabit bir temel aboneliği kullanım ya da sonuç kademeleriyle birleştiren fiyatlandırma. Müşteriye öngörülebilir bir fatura verir, kullanım büyüdükçe gelirin de büyümesine izin verir.
Outcome-Based PricingSonuç Bazlı Fiyatlandırma
Müşterinin işlem ya da kullanım için değil, ölçülebilir bir sonuç için ödediği fiyatlandırma; örneğin çözülen destek talebi başına ücret. Değer hizalaması en yüksek modeldir, ama maliyet dalgalanmasını satıcı üstlenir.
Seat-Based PricingKoltuk Bazlı Fiyatlandırma
Müşterinin ürünü kullanan kişi (koltuk) sayısı kadar ödediği fiyatlandırma; kullanıcı başına sabit aylık ya da yıllık ücret. Fiyat öngörülebilir ve anlatması kolaydır, ama ücret ürünün sağladığı işe değil kullanıcı sayısına bağlanır.
AI Agent / AgenticYapay Zekâ Ajanı
Bir görevi kullanıcı adına kendi başına yürüten sistem: hangi adımı atacağına ve hangi aracı kullanacağına model karar verir. Anthropic ayrımı net çiziyor: iş akışında (workflow) adımlar önceden yazılmış koddadır; ajanda model kendi sürecini ve araç kullanımını kendisi yönetir.
Context EngineeringBağlam Mühendisliği
Modelin bir çağrıda gördüğü bilgiyi (talimat, araç tanımları, konuşma geçmişi, getirilen veri) seçme ve güncel tutma işi. Anthropic'in tarifinde ilke şu: istenen sonucu en olası kılan, en küçük ve en yüksek sinyalli bilgi kümesini bulmak.
EvalsEval (Değerlendirme)
Bir yapay zekâ sistemi için test: sisteme bir girdi verilir, çıktısına bir puanlama mantığı uygulanır ve başarı ölçülür (Anthropic'in tanımı). Görevlerden oluşan bir set, her model, talimat ya da araç değişikliğinden sonra yeniden çalıştırılır.
11 tane daha
Human-in-the-Loopİnsan Döngüde
Ajanın belirli noktalarda onay beklediği ya da kontrolü insana devrettiği tasarım. OpenAI'nin ajan rehberi iki tetikleyici sayıyor: hata eşiğinin aşılması (örneğin ajanın birkaç denemede müşterinin niyetini anlayamaması) ve hassas, geri alınamaz ya da yüksek riskli eylemler (sipariş iptali, büyük iade, ödeme).
Task HorizonGörev Ufku
Bir modelin belirli bir olasılıkla (METR'nin ana ölçüsünde %50) başarıyla tamamlayabildiği görevlerin uzunluğu; uzunluk, aynı görevin bir insana ne kadar sürdüğüyle ölçülür. METR Mart 2025'te tanımladı.
MCP / Model Context ProtocolMCP (Model Bağlam Protokolü)
Yapay zekâ uygulamalarını dış sistemlere (veri kaynakları, araçlar, iş akışları) bağlamak için açık standart. Anthropic Kasım 2024'te duyurdu; resmi belgeler onu yapay zekâ uygulamaları için bir USB-C girişine benzetiyor: her veri kaynağına ayrı entegrasyon yerine tek protokol.
A2A / Agent2AgentA2A (Ajanlar Arası Protokol)
Ajanların, hangi çerçeveyle ya da hangi sağlayıcıyla kurulduklarından bağımsız olarak birlikte çalışması için açık protokol; Google Nisan 2025'te duyurdu. Google onu MCP'nin tamamlayıcısı olarak konumluyor: MCP ajana araç ve bağlam verir, A2A ajanların birbiriyle konuşmasını ve iş paylaşmasını sağlar.
Agent-Ready ProductAjan Dostu Ürün
Bu sitenin kendi çerçevesi, yerleşik bir terim değil: kullanıcı ya da alıcı bir yapay zekâ ajanı olduğunda da bulunabilen, denenebilen ve kullanılabilen ürün. Üç şey arar: ürünün yaptığı iş makinenin okuyabileceği biçimde tanımlı, temel eylemleri bir API ya da MCP, A2A gibi açık bir protokolle çağrılabilir, fiyatı ve deneme koşulu bir insanla görüşmeden anlaşılır.
AI TouristAI Turisti
a16z'nin kullandığı terim: bir yapay zekâ ürününe kayıt olan, birkaç ay deneyen ve giden kullanıcı.
Services-as-SoftwareHizmetin Yazılımlaşması
Yapay zekâ şirketinin bir uzmana araç satmak yerine işin kendisini bitmiş olarak satması. Sequoia'dan Julien Bek'in (Mart 2026) ayrımı: copilot aracı satar, autopilot işi satar. Bek'in örneğinden uyarlama: muhasebe bürosuna yazılım satmak yerine kapanmış defterleri teslim etmek.
Work-Unit Pricingİş Birimi Fiyatlandırması
Müşterinin token ya da çağrı gibi teknik bir birim için değil, tanıyabildiği bir iş birimi için (işlenen fatura, hazırlanan rapor, çözülen talep) ödediği fiyatlandırma; çoğu zaman bu işleri satın alan krediler üzerinden uygulanır.
AI Gross MarginAI Brüt Marjı
Yapay zekâ ürününün gelirinden, o geliri üretmenin doğrudan maliyeti (çıkarım, barındırma, gerekiyorsa insan kontrolü) düşüldükten sonra kalan pay. Klasik yazılımdan farkı, maliyetin kullanımla birlikte büyümesi.
ARR per EmployeeÇalışan Başı ARR
Yıllık tekrarlayan gelirin (ARR) tam zamanlı çalışan sayısına bölünmesi; şirketin gelirini ne kadar küçük bir ekiple ürettiğini gösteren verimlilik ölçüsü.
Experiment InflationDeney Enflasyonu
Varyant üretmek ucuzlayınca deney sayısının artması, ama trafik aynı kaldığı için deney başına düşen örneklemin ve gücün düşmesi; görünen deney hızı artarken gerçek öğrenme hızının artmaması (bu sitenin tanımı).

Tüm sözlük →

38 kayıt

Çerçeveler, rehberler ve yazılar

Rehber sayfaları, yazı serileri ve yazılar; her biri kısa açıklaması ve bağlantısıyla.

Rehber sayfaları

Nominal Büyüme Yanılsaması
Ciro büyüyor, şirket büyüyor mu? Reel büyüme manifestosu.
Değer Borcu
Söz ile teslim edilen değer arasındaki fark: aşamaları, belirtileri, öz değerlendirme ve ödeme yolları.
Yapay Zekâ Çağında Büyüme
Yapay zekâ ürününde büyüme ile dayanıklılık: çıkarım maliyeti, deneyip giden kullanıcı, fiyat, ekip ve üç ölçüm önerisi.
Yapay Zekâ
Yapay zekâyı büyümenin gözüyle okumak için dört kapı ve kurucuya on soru.
Cohort Analizi
Cohort matrisi nasıl okunur, retention deliği altı adımda nasıl bulunur, kapatmanın LTV'ye etkisi.
Birim Ekonomisi Rehberi
LTV, CAC, LTV:CAC ve geri ödeme süresi: formüller, yaygın hatalar, örnek hesap.
Büyüme Yaklaşımları
Growth hacking, growth marketing, büyüme danışmanlığı ve Growth Partnership karşılaştırması; hangisine ihtiyacınız var.
Büyümenin Temelleri
Büyümenin temel kavramları ve kaynakları.
Stratejiler
Aşama ve kategoriye göre büyüme stratejileri kütüphanesi.
Yayın İlkeleri
Bu sitedeki rakamların kaynağı, güncelleme ve düzeltme ilkeleri.

Seri

Dijital Ürünlerde Gerçek Kullanıcı Değerini İnşa Etmek

Dijital ürün büyütenler için: feature, engagement ve retention cümlelerinin ardındaki gerçek kullanıcı değerini sorgulayan yazı serisi.

Kullanıcı Değeri Gerçekte Nedir? Ve Neden Çoğu Dijital Ürün Bu Kavramı Tamamen Yanlış Anlıyor?
Değer, ekranda gördüğünüz özellik listesi değil. Kullanıcının hayatında, siz olmasaydınız olmayacak olan farktır. Ve çoğu ürün bu farkı hiç ölçmüyor.
Özelliklerin Ötesine Geçmek: Dijital Bolluk Döneminde Algılanan Değeri Nasıl Mühendislik Haline Getirirsiniz?
Rakibinizin de aynı özellikleri var. Kullanıcının kafasında sizi ayıran şey, ürünün ne yaptığı değil, ne yaptığını ne kadar net hissettirdiği.
Değerin İlk Kıvılcımı: Kullanıcı Tam Olarak Hangi Davranışı Gerçekleştirdiğinde Gerçek Değer Başlamış Olur?
Kayıt olmak bir niyet beyanıdır. Değer, kullanıcı belirli bir davranışı ilk kez yaptığında başlar; çoğu ekip bu davranışı bilmiyor.
Retention’ın Büyük Yanılsaması: Aslında Kullanıcıyı Değil, Onun Üründeki Kritik Davranışını Tutmak Zorundasınız
Kullanıcı her gün giriş yapıyor olabilir ve yine de gidiyor olabilir. Tutmanız gereken şey kullanıcının kendisi değil, üründe değeri üreten o tek davranış.
Değer Akışını Yeniden Tasarlamak: Tek Seferlik Feature’lar Yerine Bileşik Değer Üreten Döngüleri Nasıl İnşa Edersiniz?
Her feature bir kez değer üretir ve durur. Döngüler her turda bir öncekinden fazlasını üretir; fark ikinci yılda görünür.
Değer Komitesinin Gücü: Organizasyonunuzda Kullanıcı Değerini Tek Bir Ekibin Değil, Tüm Sistemin Sorumluluğu Haline Getirmek
Satış bir şey vaat eder, ürün başka bir şey teslim eder. Kullanıcı değeri tek bir ekibin işi olduğu sürece bu boşluk kapanmaz.
Zamanın Değer Katmanı: Kullanıcı Üründe Ne Kadar Uzun Kalırsa, Aldığı Değer Neden Katlanarak Artmalı?
Kullanıcı ikinci yılını dolduruyorsa ona ilk günkünden çok daha fazlasını vermelisiniz. Vermiyorsanız onu tutan değer değil, alışkanlıktır.
Monetizasyonu Stratejik Bir Ürün Özelliği Yapmak: Fiyatlandırmayı Kullanıcının Başarı ve Değer Dönüşümüne Nasıl Endeksleyebilirsiniz?
Fiyat sayfası, ürünün en çok okunan ama en az tasarlanan ekranıdır. Fiyatlandırmayı ürünün kendisi olarak ele aldığınızda her şey değişir.
5 tane daha
Değer Temelli Fiyatlandırma Devrimi: Kullanıcı Ne Kadar Değer Alıyorsa, O Kadar Ödemeli – Nasıl Uygulanır ve Neden Kaçınılmaz?
Fiyatınızı maliyetinize ya da rakibinize bakarak belirliyorsanız masada para bırakıyorsunuz ve ürününüzün neye yaradığını anlatmıyorsunuz.
Paywall’un Altın Noktası: Kullanıcı “Bunu Kaybetmek İstemem” Dediği Anda Monetizasyon Nasıl Tetiklenir?
Paywall'u yanlış yere koyarsanız kullanıcıyı kaybedersiniz, çok geç koyarsanız değeri bedava dağıtırsınız. Doğru an, kaybetmek istemediği andır.
LTV’yi Yeniden Düşünmek: Gerçek Yaşam Boyu Değer Gelir Değil, Kullanıcının Ürüne Yatırdığı Davranışsal Birikimdir
LTV tablosu size bir kullanıcının geçmişte ne kadar ödediğini söyler. Gelecekte kalıp kalmayacağını söyleyen şey ise ürüne bugüne kadar ne bıraktığıdır.
AI Çağında Değerin Yeni Savaşı: Ürünler Neden Eskisinden Çok Daha Hızlı Commodity Haline Geliyor ve Nasıl Direnirsiniz?
Bir özelliği kopyalamanın maliyeti artık bir hafta sonu. Kendinize sormanız gereken soru “rakip bunu yapabilir mi?” değil, “yapsa ne olur?”
Değer Borcu Tehlikesi: Hızla Büyüyen Ama İçten İçe Çürüyen Ürünlerin Gizli Düşmanı Nedir ve Nasıl Önlenir?
Teknik borcu herkes bilir. Daha tehlikelisi, büyürken kullanıcıya verdiğiniz sözlerden sessizce biriken borçtur. Faizi churn olarak ödenir.

Seri

Vizyonu Örgütsel Başarıya Dönüştürmek

Vizyonun yazması kolay, yaşaması zor bir düşünce olduğundan yola çıkan; onu örgütsel başarıya dönüştürmeyi anlatan yazı serisi.

Vizyonun Görünmez Gücü: Ne Finansal Tablolarda Ne Organizasyon Şemasında Görünür, Ama Neden Her Şeyi Değiştirir?
Vizyon ne finansal tablolarda görünür ne organizasyon şemasında. Ama varlığı ya da yokluğu, bir şirketin içindeki her şeyi değiştirir.
Logoyu Çıkarın Testi: Klişe Vizyonlar ve Müşteriyi Unutan Vizyonlar Neden Kimseyi Harekete Geçirmez?
Vizyon cümlenizden logoyu çıkarıp bir rakibinize koysanız hâlâ anlamlı mı? Klişe ve müşteriyi unutan vizyonlar neden kimseyi harekete geçirmez?
Vizyon Pusula, Strateji Harita: Hayal ile Gerçek Arasındaki Dengeyi ve Misyonla Uyumu Nasıl Kurarsınız?
Vizyon ne kısık bir ışık olmalı ne ulaşılamaz bir yıldız. Hayal ile gerçek arasındaki dengeyi ve misyon, değerler, stratejiyle uyumu kurmak.
Vizyonu Sahiplendirmek: Tek Başına Yazılıp Bir Kez Duyurulan Vizyon Neden Ölür ve Ekibin Ortak Hikâyesine Nasıl Dönüşür?
Vizyon liderin zihninde doğar ama ekiple hayata geçer. Tek başına yazılıp bir kez duyurulan vizyon neden ölür, ekibin hikâyesine nasıl dönüşür?
Bugün Vizyonumuz İçin Ne Yapıyoruz? Vizyonu Canlı Tutan Beş Faktör ve Beş Soru
Vizyonu bir kez yazıp bırakmak yetmez. Yaşayan vizyonların arkasındaki beş faktör ve vizyonu düzenli olarak yoklayan beş soru.

Seri

Yapay Zekâ Çağında Gerçek Büyüme

Büyüme yöneticileri için: yapay zekânın hız, aktivasyon, elde tutma ve ekip üzerindeki etkisini görünen değil gerçek rakamla okuyan yazı serisi.

Yapay Zekânın Reel Büyümesi: Algılanan Hızlanma ile Ölçülen Hızlanma Neden Ayrışır ve Büyüme Kararını Nasıl Etkiler?
Algılanan hızlanma ile ölçülen hızlanma neden ayrışır? “Yapay zekâ ile yüzde X hızlandık” iddiasını büyüme kararı vermeden önce okumanın beş sorusu.
Deney Enflasyonu: Yapay Zekâ Kurmayı Bedavalaştırdı, Bilmeyi Bedavalaştırmadı
Yapay zekâ deney kurmayı bedavalaştırdı, trafiği artırmadı. Düşük trafikte deney arttıkça güç düşer, sahte kazanan artar. Ölçü: trafik başına karar.

Seri

Büyüme Sisteminde Ajan

Büyüme ekipleri için: "ajan" kararını bir ürün özelliği olarak değil, huninin her aşamasında bir yetki ve ekonomi kararı olarak ele alan yazı serisi.

Hangi Büyüme İşi Ajana Verilir? Huni Boyunca Düz İstem, İş Akışı ve Ajan Arasında Karar Vermek
Büyüme hunisinin her aşamasında hangi iş düz istemle, iş akışıyla ya da ajanla yapılır? Geri alınabilirlik, hata maliyeti ve ölçümle kurulan bir karar.

Seri

Büyüme Masası

Yapay zekâ çağında müşteri, ekip ve kâr üzerine sade bir seri: her yazı, bugün deneyebileceğin tek bir adımla biter.

Müşterin Önce Yapay Zekâya Soruyor: O Ziyaretçiyi Nasıl Görürsün?
Yapay zekâdan gelen ziyaretçi raporda neden az görünür, “Direct” içinde nereye saklanır, değerini neyle ölçersin? GA4'te bir saatlik kurulum.
Pilot Bitti, Kâr Nerede? Yapay Zekâyı Verimlilikle Değil Gelir Tablosuyla Ölçmek
Yapay zekâ pilotu saat kazandırıyor, kâr yerinde mi? Kazanılan saatin gidebileceği üç yer, bir test sorusu ve devam, yeniden tanımla ya da kapat kararı.

8 kayıt

Kıyaslar

Kaynaklı kıyas aralıkları: her metriğin kısa açıklaması ve sayfası.

Retention oranı
Tüketici ve B2B ürünlerde kullanıcıların ne kadarı kalıyor?
NRR
Mevcut müşterilerden gelen gelir yıl sonunda ne kadar büyüyor?
LTV:CAC oranı
Bir müşteriye harcanan her lira, ömür boyu kaç lira geri getiriyor?
CAC geri ödeme süresi
Edinim maliyeti kaç ayda geri dönüyor?
Churn oranı
Müşteri ve gelirin ne kadarı her yıl kayboluyor?
Burn multiple
Her yeni ARR birimi için kaç birim nakit yakıyorsun?
Rule of 40
Büyümen ile kârlılığın toplamı 40'ı tutuyor mu?
Brüt marj
Teslim maliyetini çıkardıktan sonra gelirinin ne kadarı kalıyor?

Tüm kıyaslar →

22 kayıt

Hesaplayıcılar ve araçlar

Hesaplayıcılar ve karar araçları; girdiğiniz rakamlar tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez.

Hesaplayıcılar

Reel Büyüme Hesaplayıcısı
TL büyümenizi enflasyondan ve kurdan ayırır: gerçekte ne kadar büyüdüğünüzü gösterir.
Büyüme Check-up
Dört boyutta büyüme karnesi: önce neyi düzeltmelisiniz?
Cohort Matrisi Hesaplayıcısı
Kullanıcılar nerede kopuyor, o kopuşu düzeltmek LTV'ye ne yapar?
Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı
Bir müşteriyi kazanmaya harcadığınızı geri alıyor musunuz, ne zaman?
Yapay Zekâ Ürünü Birim Ekonomisi Hesaplayıcısı
Ortalama marj makul görünebilir; zarar, en yoğun kullanıcınızın size çıkardığı faturada saklıdır.
Runway ve Default Alive Hesaplayıcısı
Nakit kaç ay yeter ve para bitmeden kâra ulaşıyor musunuz?
Burn Multiple Hesaplayıcısı
Her bir lira yeni ARR için kaç lira yakıyorsunuz?
Rule of 40 Hesaplayıcısı
Büyüme ile kârlılık arasındaki dengeniz 40'ı tutuyor mu?
7 tane daha
NRR ve GRR Hesaplayıcısı
Mevcut müşteri tabanınız kendi kendine büyüyor mu, eriyor mu?
ROAS Hesaplayıcısı
Reklam cirosunu değil kârı ölçün: ROAS, başabaş ROAS, POAS ve ödeyebileceğiniz en yüksek CPA.
Dönüşüm Hunisi Hesaplayıcısı
Huninizin her adımını ölçün, darboğazı bulun ve iyileştirmenin kaç müşteri getireceğini görün.
CAGR Hesaplayıcısı
Toplam büyümeyi yıllık ortalama hıza çevirir; hedef için gereken hızı da bulur.
Başabaş Noktası Hesaplayıcısı
Zarar etmemek için ayda kaç adet satmanız gerektiğini ve hangi kaldıracın eşiği en çok düşürdüğünü görün.
Kâr Marjı Hesaplayıcısı
Kâr marjı ve kâr oranını KDV'yi ayırarak hesaplayın; hedef marj için doğru satış fiyatını bulun.
Fiyat mı, Hacim mi? Hesaplayıcısı
Ciro değişimini fiyat, hacim ve karma etkisine ayırır: büyüme nereden geliyor?

Araçlar

Büyüme Reçetesi
5 soruda şirketinize özel büyüme planı
Metrik Ağacı
North Star metrik ağacınızı kurun
Yatırıma Hazırlık
Birim ekonomisi, runway ve elde tutma üzerine 10 soruluk öz değerlendirme; puan ve sonraki adımlar.
Fiyat Modeli Seçici
En fazla 4 soruluk karar ağacıyla AI ürününüz için koltuk, kullanım, sonuç ya da hibrit fiyat hipotezi; kaynaklı.
Büyüme İddiası Denetimi
"Yapay zekâ ile yüzde X hızlandık" iddiasını beş soruyla oku: algı mı ölçüm mü, karşı olgu, arındırma. Sayı üretmez.
Deney Kapasitesi
Trafik, baz dönüşüm ve en küçük etkiden bir deneyin süresi, yılda güvenilir karar sayısı ve yanlış pozitif payı.
Araçlar
Büyüme için kullanılan araç yığını.

40 kayıt

Vakalar

Yapay zekâ büyüme vaka arşivi: her şirketin tek cümlelik özeti ve vaka sayfası.

11x
Yapay zekâ satış temsilcisi satan şirket, iki büyük yatırımcı imzasıyla on milyon dolar ARR beyanına ulaştı; bir soruşturma bu ARR'ın çıkış maddeli sözleşmeler, izinsiz logolar ve yüksek erken churn üzerine kurulduğunu gösterdi.
Apilex
Türkçe içtihat verisiyle avukata aşağıdan giren, yatırım almadan dokuz ayda sekiz milyon dolar yıllık gelir beyan eden hukuk asistanı; rakam yanlış demek değil, dışarıdan doğrulanabilir tek bir şey yok.
Bolt.new (StackBlitz)
Yedi yıl geliştirilen tarayıcı içi altyapı, doğru model eşiğiyle buluşunca beş ayda on milyonlarca dolarlık gelir beyanına patladı; sonrasında gelir eğrisi kamuya kapandı.
Builder.ai
Yapay zekâ etiketiyle milyar doların üstünde değerlenen kodsuz uygulama platformu, gelirinin büyük kısmının tahsil edilmemiş fatura ve bir dolarlık depozitolu müşterilerden oluştuğu iddiasıyla bir ayda temerrütten iflasa gitti.
Character.ai
Günde bir saatten fazla kullanım süresiyle milyar dolar değerlemeye ulaşan sohbet uygulaması gelirini hiç açıklamadı; kurucular Google'a, CEO Disney'e gitti, on sekiz yaş altı sohbet kapandı.
Clay
Altı yıl neredeyse sıfır gelirle ürün kuran şirket, tek bir kullanım senaryosuna odaklanıp destek kanalını topluluğa çevirdi ve iki yılda yüz milyon dolar ARR'ye ulaştı; kurumsal elde tutma rakamını ve fiyat hatasını kendisi açıkladı.
Cluely
Tartışmayla milyonlarca görüntülenme, kurucunun beyan ettiği gelir ve dokuz ay sonra o rakamın geri çekilmesi; görünen büyüme ile gerçek büyüme farkının en çıplak hâli.
Codeway / Retake
İstanbul'dan, dış yatırım almadan, altmıştan fazla mobil uygulama ve yoğun ücretli reklamla dört yüz milyon doları aşan yıllık gelir beyanı veren stüdyo; Türkiye'den en büyük ölçek iddiası, en az bağımsız kanıt.
32 tane daha
Cognition (Devin ve Windsurf)
Özerk yazılım mühendisi ajanı Devin'i satan şirket, bir hafta sonunda Windsurf'ü satın alarak yıllık gelirini ikiye katladı; büyüme gerçek ama yarısı inorganik, ürün değeri bağımsız testte zayıf çıktı.
Cursor (Anysphere)
Sıfıra yakın geçiş maliyetiyle geliştiriciler arasında yayılan kod editörü; beş ayda 500 M$'dan 1 Mr$ yıllıklandırılmış gelire çıktı, aynı yıl sabit abonelikle değişken model maliyetini satmanın bedelini fiyat kriziyle ödedi; SpaceX'e satıldığı yalnız ikincil kaynaklarda (ikincil veri).
Decagon
Müşteri desteği ajanı, viral değil referans zinciriyle büyüdü; logo ve finansman kanıtı güçlü, gelir ve çözüm kalitesi kanıtı yalnız ikincil.
ElevenLabs
Ses dışına hiç çıkmadan ürün ailesini büyüten şirket, viral çıktı, geliştirici API'si ve tek kredi cüzdanıyla dört yılda yarım milyar dolar yıllık gelir beyanına ulaştı; marj ve elde tutma hâlâ açıklanmıyor.
Gamma
Boş sayfada yüzde doksan beş terk yaşayan bir sunum aracı, ilk taslağı yapay zekâya ürettirince patladı; satış ekibi olmadan, negatif marja girmeden yüz milyon dolar yıllık gelire kârlı ulaştığını söylüyor ve listedeki en temiz beyanlardan birini veriyor.
Genspark
Aramadan ajana dönen ürün, lansmandan kırk beş gün sonra "sıfır ücretli dağıtımla" on milyonlarca dolar ARR beyan etti; rakamın tanımı, sürekliliği ve kanal iddiası doğrulanamıyor.
Glean
Kurumsal arama şirketi, self-serve yayılmayı bilinçle reddedip doğrudan satış ve şirket içi ağ etkisiyle on beş ayda ARR'ını üçe katladığını açıkladı; kullanım ve elde tutma kanıtı hâlâ eksik.
Granola
Toplantıya bot sokmayan bir not defteri, kurucu ve yatırımcı çevresinde ağızdan ağıza yayıldı, erken elde tutmasını açıklayan nadir şirketlerden oldu; gelirini hiç açıklamadı.
Harvey
Büyük hukuk bürolarının referans zinciriyle büyüyen dikey platform, yıllık taahhütlü koltuk satışı ve kullanım artışıyla reel okumaya en yakın vakalardan biri; marj ve net gelir tutma hâlâ açıklanmıyor.
HeyGen
Avatar ve video çeviri platformu, çıktısının kendisini reklam yaparak ve her işlemde kâr kuralıyla az sermayeyle yüz milyonlarca dolar yıllık gelire ulaştığını açıkladı; elde tutma verisi hâlâ yok.
Higgsfield
Kendi modeli olmayan bir video platformu, üreticiye ödeme ve haftada altı sürümle on sekiz ayda 700 M$ yıllıklandırılmış gelir beyanına (basın bülteni) ulaştı; elde tutma kanıtı hâlâ yok.
Humane
Eski Apple ekibi ve ünlü yatırımcılarla kurulan hype, cihazın ilk günde telefondan iyi yaptığı tek bir iş bulamayınca iadeye dönüştü; şirket yaklaşık yatırımın yarısına satıldı, cihazlar on günde kapandı.
Insider (Insider One)
İstanbul'dan çıkan bir pazarlama teknolojisi şirketi bölge bölge kurumsal satışla büyüdü, 2024'te 200 M$ taahhütlü ARR ve yüzde 129 net gelir tutma açıkladı, sonra kendini ajan platformu olarak yeniden kurdu; 2025 sonrası gelir beyanı yok.
Jasper
GPT-3'e erken erişimin kirasıyla iki yılda on milyonlarca dolarlık gelire ulaşan içerik aracı, ChatGPT o kirayı sıfırlayınca projeksiyonlarını kesti, işten çıkardı, kurumsal bağlam katmanına pivot yaptı; şirket faal, ama 2024 sonrası geliri kamuya kapalı.
Kling AI (Kuaishou)
Halka açık bir kısa video devinin içinde doğan video modeli, hazır dağıtım ve kazanç çağrısında açıklanan gelirle listedeki en denetlenebilir medya vakası; elde tutma ve marj yine de karanlıkta.
Krea
Bilgisayarında çalışan bir demoyu paylaşıp bir günde abonelik satan iki kurucu, gerçek zamanlı üretim hissi ve açık model dağıtımıyla on yedi kişilik ekiple on milyonlarca kullanıcıya ulaştı; mutlak gelir hiç açıklanmadı.
Lensa AI (Prisma Labs)
Bir avatar özelliği üç haftada iOS App Store Fotoğraf ve Video listesinde 1 numaraya çıkan uygulamayı yarattı; iki ay sonra indirmeler onda birinin altına düştü (ikincil veri). Dalga gelir getirdi, şirket getirmedi.
Lovable
Açık kaynak bir araçtan doğan uygulama üreticisi, ücretli reklam olmadan sekiz ayda yüz milyon dolar yıllık gelir beyanına ulaştı; hızın faturası güvenlik borcu olarak geldi, elde tutma ve marj kanıtı hâlâ yok.
Luma AI
Her sürümde ucuzlayan video modeli ve paylaşılabilir çıktıyla büyüyen, 900 milyon dolarlık turunu hesaplama altyapısına yatıran şirket; ürün kanıtı güçlü, gelir tarafında tek bir resmi rakam yok.
Manus
Davet kıtlığıyla başlayan genel amaçlı ajan sekiz ayda yüz milyon dolar ARR beyanına ulaştı, Meta'ya satıldı ve dört ay sonra satış Çin tarafından yasaklandı; büyüme gerçek, kalite ve sahiplik soruları açık.
Mercor
Yapay zekâ laboratuvarlarına uzman iş gücü satan pazar yeri; ödeme akışı ve kâr gerçek, ama manşetteki "2 milyar dolar ARR" net gelir değil brüt hacim.
Midjourney
Dış yatırım almadan, reklam vermeden, yıllarca kendi sitesi bile olmadan Discord içinde büyüyen görüntü üretim ürünü; gelir büyüklüğü iki bağımsız yoldan doğrulanabilir, büyümenin sağlığı hakkında tek bir kamusal rakam yok.
Mirage (eski Captions)
İki günde yapılan altyazı uygulaması kısa video dalgasına binerek on milyonlarca üreticiye ulaştı, sonra kendi video modeliyle yukarı pazara döndü; dağıtım kanıtı güçlü, gelir hiç açıklanmadı.
OpusClip
Başarısız bir canlı yayın aracının içinden çıkan tek özellik, filigranlı klipleriyle kendi reklamını yapan bir ürüne dönüştü; kullanıcı ve görüntülenme beyanları büyük, gelir ve elde tutma resmî değil.
Perplexity
Telekom ve cihaz paketleriyle satın alınan dağıtım, yüksek fiyatlı kademe ve kredi bazlı ajanla büyüyen cevap motoru; gelir rakamları sızıntıyla geliyor ve paket biten pazarda kullanıcı kaybı kanıtlı.
Photoroom
E-ticaret fotoğrafı nişine iki kez odaklanıp mağaza sıralamasıyla büyüyen, az sermayeyle kârlılık beyan eden sessiz vaka; aktif kullanıcı ve elde tutma rakamı yok.
Replit
Dokuz yıl yerinde sayan gelir, ürün teknik olmayan kullanıcıya dönünce bir yılda elli katına çıktı; marj, elde tutma ve ajanın sildiği veritabanı hikâyenin öbür yüzü.
Runway
Kendi video modelini eğiten bir üretici aracı, festival ve stüdyo ortaklıklarıyla kültürel sahne kurdu, sonra gelirin ağırlığını kurumsal model lisansına taşıdı; gelir beyanı güçlü, tanımı ve kalite metriği yok.
Sierra
Kurucu itibarıyla açılan kurumsal kapıdan giren müşteri hizmetleri ajanı; fiyatı sonuca bağladığı için ölçüm satış malzemesine dönüştü, listedeki en disiplinli ölçüm anlatısı ama çözüm tanımı ve zaman serisi kapalı.
Suno
Metinden tam şarkı üreten tüketici ürünü, paylaşılan çıktıyla iki yılda milyonlarca ödeyen aboneye ulaştı; telif davalarını plak şirketi ortaklığına çevirdi, elde tutma kanıtı hâlâ yok.
Synthesia
Self-serve girişi kurumsal huninin üst ağzı yapan avatar video platformu; 2024 geliri Companies House'a sunulan hesaplarda, net gelir tutma açıklanmış, ama kârlılık ve logo churn hâlâ karanlıkta.
Tome → Lightfield
Yirmi milyonu aşkın kullanıcıya en hızlı ulaşan sunum aracı yüzde ikinin altında ücretli dönüşümle üç milyon dolar civarı yıllık gelirde kaldı; kurucular ürünü kapatıp altı kişiyle satış CRM'i kurdu ve on ayda bin ödeyen müşteriye çıktı.

Tüm vakalar →